logo

“Adli Bilişim”


Aykut Altındağ
aykut@maxihaber.net

Bir suç işlendiği zaman şuç işleyen kişi veya kişiler arkalarında mutlaka bir iz bırakırlar. Bilişim sistemleri kullanılarak işlenen suçlarda bırakılan tüm izler “dijital delil” olarak adlandırılır. Dijital delillerin takip edilerek bulunduğu alan ise dijital medyadır. Dijital medya üzerinde var olan verilerin keşfedilmesi, silinmiş, şifreli ya da hasar görmüş dosyaların ve bilgilerin kurtarılması veya elde edilmesi bir dava aşamasında ve ifadelerde yargıya yardımcı olur. Yukarıdaki bilgiler ışığında; işlenen suçla ilgili dijital delillerin zarar görmeden, net bir şekilde yargı önüne delil olarak sunulmaya hazır hale getirilmesini oluşturan, bilimsel dayanağı olan tekniklerden faydalanarak yapılan delil inceleme sürecini “Adli Bilişim” (Computer Forensics) olarak tanımlayabiliriz. Daha sağlıklı bir tanım yapmak gerekirse Adli Bilişim: Sayısal (Dijital) verileri elde etme, muhafaza etme ve analiz etme işlemlerinin mahkeme aşamasına kadar uygulanmasıdır.

Adli Bilişim’e bir bilişim suçu işlendiği zaman gerek duyulur. O yüzden “Bilişim Suçu” tanımını da iyi bilmemiz gerekir. Bilişim suçu; Bilgisayar, çevre birimleri, pos makinesi, cep telefonu ve benzeri teknolojik cihazlar kullanılarak işlenilen suçlar olarak tanımlanabilir. Aslında resmi olarak Bilişim suçu kavramı Türk Ceza Hukukuna ilk defa 1991 yılında 3756 sayılı Kanunla girmiştir. Bilişim Alanında Suçlar başlığı altında Türk Ceza Kanunu’nun 525 inci maddesinin (a-b-c-d) bentlerindeki düzenlemeleri yapan Yasa koyucumuzun bilişim alanı ihlallerini bilişim suçu olarak isimlendirdiğini görmekteyiz. Kanunda beş ayrı suç tipinden bahsetmek mümkündür. Bunlar sırası ile;

1-Sistemde yer alan ve sır teşkil eden bilgiyi hukuka aykırı olarak elde edip öğrenmek,
2-Başkasına zarar vermek için sistemde bulunan bilgileri kullanmak, nakletmek, çoğaltmak,
3-Başkasına zarar vermek veya kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadı ile sistemi ve unsurlarını tahrip etmek, değiştirmek, silmek, sistemin işlemesine engel olmak, yanlış biçimde işlemesini sağlamak,
4-Sistemi kullanarak kendisi veya başkası lehine hukuka aykırı yarar sağlamak, dolandırıcılık,
5-Sistemi kullanarak sahtecilik yapmaktır.

Genel olarak baktığımızda bilişim suçları ikiye ayrılır. İçeriğinde siber terörizm, tehdit taciz ve çocuk pornosu gibi ögeler bulunan suçlar şiddet içeren şuçlar olarak adlandırılır. Şiddet içermeyen suçlara ise sanal ihlal, sanal hırsızlık, sanal dolandırıcılık, sanayi casusluğu ve diğer şiddet içermeyen suçları sayabiliriz.

Yargı aşamasında kullanılacak olan bilgisayar delilleri çok narin yapıya sahiptir. Özel bir itina gösterilmezse kolaylıkla silinebilir veya tehlikeye düşebilir. Ayrıca bir delilin geçerli sayılabilmesi için 5 ayrı özelliğinin olması gerekmektedir. Bunlar;

1- Akla uygunluk ve kabul edilebilirlik
2- Gerçeklik – Doğrudan ilgili olmak
3- Tamam ve eksiksiz olmak
4- Güvenilirlik
5- İnanılabilirlik

Günümüzde bilişim ile ilişkisi olmayan suç neredeyse kalmamıştır. Artık dijital deliller sadece bilişim suçları açısından değil çocuk tacizi, uyuşturucu, cinsel saldırı ve kayıp insanlar gibi birçok olayın çözümünde de kullanılmaktadır. Dijital delilleri toplamak büyük zaman alan ve uzmanlık gerektiren bir iştir. O yüzden konunun uzmanların dışında tecrübesiz kişilerce araştırılması olası dijital delillere geri dönüşü olmayan hasar verilmesine yol açabilir.

Özetle Adli Bilişim çok hassas ve özel uzmanlık gerektiren bir konudur. Uzmanlar ne kadar eğitimli, tecrübeli ve yetenekliyse davaların sonuçlanması da kısalacaktır.

Yazımı Voltaire’in bir deyişi ile noktalıyorum. ‘Çalışmak bizi şu üç şeyden kurtarır: Can sıkıntısı, kötü alışkanlıklar, yoksulluk.’

2009 Yılının herkese mutluluk, sağlık ve huzur getirmesini temenni ederim.

Aykut Altındağ
Genel Yayın Yönetmeni
www.maxihaber.net – “Online Sektörel Gazete”

Aykut Altındağ Kimdir?
http://www.maxionline.net/aykut/aykutaltindag1.htm

Etiketler: » »
Share
827 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

6+5 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • İklim Değişikliği, Gökdelenler ve Akıllı Şehirler

    01 Ağustos 2017 Köşe Yazıları

    İstanbul'da son iki yılda kayıtlara geçen üç önemli ani hava değişimi ve fırtına kayıt edildi. Her üçünde de ortak özellik olarak kuvvetli rüzgar ve yağış, yoğun şimşekler, kısa süreli dolu yağışı, gökyüzünün aniden kararması ve oluşan korkutucu atmosfer olarak karşımıza çıktı. Eğer dışarıda iseniz ve bu dehşet doğa olayının tam içerisinde kalmışsanız en iyi şekilde korunmak zorundasınız. Rüzgarın kuvvetinden dolayı havada uçuşan nesneler nedeniyle yara alabileceğiniz gibi, kuvvetli bir şekilde yere düşen dolu taneleri de vücudunuza ciddi zarar...
  • Facebook Babanızın Tapulu Yeri mi?

    01 Ağustos 2017 Köşe Yazıları

    Gerçekten Facebook hesabınızın kendi üzerinize tapulu bir yer olduğunu mu düşünüyorsunuz? Eğer böyle bir düşünceniz varsa bu yazının devamında anlatacaklarım sizi ilgilendiriyor olacak. Çünkü Facebook’ta ne her istediğinizi yapabilir, ne her istediğinizi söyleyebilir ne de her istediğiniz fotoğrafı paylaşabilirsiniz. Çünkü bütün bu yapacaklarınızın Facebook tarafından belirlenmiş çok sıkı kuralları vardır. Bu kurallardan bir tanesini ihlal ederseniz “babanızın tapulu yeri” olup olmadığını görürsünüz. O yüzden Facebook’u üstünüze tapulu ve her ş...
  • e-Devlet Kapısından İçeri Geçince

    01 Temmuz 2017 Köşe Yazıları

    En kısa tanımıyla e-Devlet Kapısı (turkiye.gov.tr), kamu hizmetlerine güvenli bir şekilde erişebileceğiniz bir giriş kapısıdır. "turkiye.gov.tr’yi kullanarak kamu kurumlarının sunduğu hizmetlere tek noktadan hızlı ve güvenli erişim sağlayabilirsiniz. E-Devlet kapısındaki hizmetlerden yararlanabilmek için mutlaka PTT şubelerinden e-devlet şifrenizi almak gerekir. Şifre alma oldukça basit ama 15 yaşından büyük olmak gerekiyor. e-Devlet kapısından içeri geçince aslında çok fazla şey yapabiliyorsunuz. Fakat aşağıda en fazla işinizi yarayacağını d...
  • Arayış

    01 Temmuz 2017 Köşe Yazıları

    Evrende trilyonlarca yaşanabilir gezegen olma ihtimaline rağmen, yeni dostlarımızı henüz keşfetmemiş olmamızın bir anlamı var mı? Gelişen uzay teknolojileri sayesinde uzayı gözlemleyebiliyor, yakın gezegenlere araştırma robotları gönderebiliyoruz. Elbette bunlar daha ilk adımlarımız, ancak gelişmeler oldukça umut verici olduğu için yeni bir canlı türüyle tanışma ihtimalinin olması hepimizi daha da heyecanlandırıyor. Yine de yıllar geçtikçe dünya üzerinde işler tam olarak istediğimiz gibi gitmiyor. Savaşlar, gelir dağılımındaki eşitsizlikler, çe...