logo

Doğal Zeka


Erkut Altındağ
erkutaltindag@gmail.com

Zekanın birçok farklı tanımı olmasına rağmen en geniş anlamı ile sözcükleri, iletişim yöntemlerini iki veya üç boyutlu olarak algılayabilen, aritmetik işlem yapabilen, yaşadıklarını tecrübe ederek hafızasına işleyen, muhakeme yürütebilen canlıların bir özelliği olarak bilinmektedir. Bu özelliklere sahip olan canlı türünün sadece insan olduğunu bildiğimiz için zeka kavramını insanları sınıflandırırken kullanabiliyoruz. Hatta çeşitli testler ile insan zekasını ölçebiliyoruz. Hayvanlarda da zeka belirtileri nadiren de olsa görülebiliyor ancak yapılan testlerde genelde “bir eşyayı bilinçli olarak amacına uygun şekilde kullanma” testinde genelde hayvanların ezbere dayalı yöntemler nedeniyle başarısız oldukları biliniyor. Yine, açık sistemler dışında kalan tüm sistemlere verilen genel isim kapalı/mekanik sistemlerdir. Ayrıca insan tarafından oluşturulan her türlü sisteme de “yapay” sistem adı verilir. Günümüzde bilim insanlarının geliştirdiği gelişmiş yöntemler sayesinde kendi kendine karar alabilen ve uygulayan “yapay zeka”ya sahip sistemler geliştiriliyor. Temel amaç, yazılım sayesinde tamamen otonom davranabilen cihazlar üretmek ve insanlığın hizmetin sunmak. Kendi kendini yöneten fabrikalar, kendi kendini süren araçlar ve kendi kararlarını alan robot hizmetkarlar kulağa çok hoş geliyor. Tüm bu bilimsel gelişmeler insanlar tarafından yönetildiği için ortaya çıkan logaritmalar “yapay zeka” olarak isimlendiriliyor. Buradaki asıl kafa karıştırıcı soru, bu tip algoritmik hesaplamaları dayalı karar mekanizmalarının insan zekasını kaynak olarak kullandıkları için ne kadar “yapay” olduğu. Aslında yapay zeka olarak adlandırdığımız kavram insanoğlunun keskin ve evrime açık zekasının yeni bir uzantısı olamaz mı? Belki de insan zekası evrimleşiyor ve yeni bir tür olarak karşımıza çıkacak. Gelecekte insan zekasına sahip robotlar ile birlikte bir toplum kurabilir miyiz? Bu toplumda insanlar bir sebeple ortadan kalkarsa ve tek dominant tür yapay zekaya sahip robotlar kalırsa; hala robotların zekasını tanımlamak için kullanacağımız kelime “yapay” olur mu? Aslının ortadan kalkması yapay bir unsuru “doğal” hale getirir mi?

Yapay zekayı ayırt etmek için bilinen en etkili yöntem 1950 yılında Alan Turing’in bir makalesinde bahsettiği ve o günden bu yana kullanılan “Turing Testi”dir. Eğer bir yapay zeka ile görüştüğünüzü ayırt edemiyorsanız, söz konusu yapay zeka Turing testini geçiyor demektir. Şu anda Turing testi sadece yazılı olarak bilgisayar üzerinden uygulanabiliyor. Denek, birisi insan diğeri bilgisayar olmak üzere sırayla sohbet ediyor. Ancak hangisi bilgisayar, hangisi gerçek insan ayırt edemezse, sistematik olarak ayrıştıramazsa yapay zekanın hangi aşamaya gelmiş olduğu ile ilgili korkutucu bir gerçek ile yüzleşiyoruz. Yakın bir gelecekte ses dönüştürme teknolojilerinin de gelişmesiyle, telefon açtığımız bir firma veya kurum bize özel yazılımlar kullanan yapay zeka programları ile karşılık verebilir ve biz insan olmadıkları ihtimalini aklımıza getiremeyiz bile. Kaldı ki, şu anda bile bilgisayarlar milyarlarca karmaşık işlemi bir kaç saniye içerisinde gerçekleştirebiliyorlar. İnsan düşüncelerini ve duygularını da taklit edip, hatta özümseyip nasıl bir gelişmiş seviyeye gelebileceklerini tahmin etmek zor değil. Bu durum beraberinde işsizliğe sebep olacak bir gelişme olacaktır. Hiç sinirlenmeyen, saatlerce yorulmadan çalışan ve müşteri ile iletişime geçen müşteri temsilcileri düşünsenize! Böyle bir zaman dilimine geldiğimiz hangi zekanın doğal, hangisinin yapay olduğu ile ilgili tüm düşüncelerimizi değiştirmemiz gerekebilir. Hatta bir gün, bizden daha gelişmiş olan bir zeka ani kararlar almaya başlayıp ve bizi “yapay” olarak görüp dünyanın daha yaşanabilir bir yer olması için insanoğlunu ortadan kaldırmayı planlayabilir. Belki çok da haksız sayılmaz? Dünyanın bütün kaynakları herkesi doyurmaya yetecekken, neden gözümüz doymuyor? Neden barış içerisinde yaşamak varken birbirimizi öldürmeye çalışıyoruz? Neden mutluluğu paylaşmak varken, öfke ve şiddet dağıtmak istiyoruz? İnsanoğlu zekasını kusurları örtmek ve gidermek için kullanmak yerine, kusurlu bir şekilde kullanıyor. Peki bu “kusurlu” zihinlerin ürettiği “kusurlu” yapay zekalar karar alırken hata yaparlarsa? Kopyalanan ve taklit edilen zeka, hangi doğal zekanın bir yansıması olmalı? Barış ve huzur isteyen, ahlaklı ve dürüst insanların mı; yoksa tüm dünyayı bir bataklığa çevirmeye çalışan, savaş çığırtkanı acımasız insanların mı? Savaş, açlık ve sefaletin olduğu bir dünyaya çözüm bulacak her türlü yapay zeka kabul edilebilir. Peki, tüm bu sorunlara sebep olan mevcut “doğal zeka” değil mi? Bunun daha iyi bir kopyası, daha hızlı bir felaket ve yokoluş demek değil midir? Bu soruların cevabını verecek bir yapay zeka aranıyor…

Etiketler: » »
Share
4262 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

8+5 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Elon Musk

    01 Kasım 2017 Köşe Yazıları

    Elon Musk son dönemde gerek yaptığı yatırımlar, gerekse idealist bakış açısıyla ürettiği fikirler ile dünya tarihine damgasını vuruyor. Son 10 yılda kurduğu şirketlerin kendi endüstrilerinde liderliğe oynaması sadece şans faktörüne bağlanamaz. Yüksek vizyon, nitelikli işgücü, doğru yatırım ve finansal güç gibi birçok unsurun bir araya gelmesi ile ancak bu seviyede bir başarı sağlanabilir. Bu unsurların tamamı doğru bir simya ile harmanlandığında ortaya çıkan üretim tarzı, hiçbir rakip firmada olmayan özellikleri beraberinde getirir ve farklı bi...
  • Danışmanlar Her Şeyi Bilmezler

    01 Kasım 2017 Köşe Yazıları

    Bilişim Sektörü'nde uzmanlık alanınız ne olursa olsun Danışmanlık yapmak çok zordur. Bu Danışmanlık mesleğinin zorluğu veya işin ağırlığından değil genelde Danışmanlık yaptığınız kurum ve kişilerin çevresindeki dalkavuklardan kaynaklanan bir zorluktur. Çünkü bu kişiler kendilerinden çok daha fazla şey bilen birisine karşı hoşgörü ile değil daha çok boş yere para alan ama hiçbir işe yaramayan bir "Sülük" gözüyle bakarlar. Bu zavallı insanlar sığ beyinleriyle yaptığınız çalışmaları akılcı değerlendirmelerden çok uzaktan kötülemekten başka bir şey...
  • Teknoloji Firmalarının Geleceği

    02 Ekim 2017 Köşe Yazıları

    Hangi sektörde olursa olsun yüksek teknoloji kullanarak mal veya hizmet üreten şirketlerin tamamı sürekli risk içerisinde faaliyetlerini sürdürmektedirler. Karşılaşabilecekleri en büyük tehlike, atalettir. Diğer bir deyişle, yüksek yatırım ve teknolojik Ar-Ge ihtiyacı olan bir sektörde hareketsiz kalmak ve değişime adapte olamamak, aynı zamanda firmanın kapanmasıyla sonlanabilir. Bir başka husus, benzer şekilde değişen müşteri ihtiyaçlarını doğru şekilde tespit edip buna göre güncelleme yapamamak da bir firma için geçerli bir kapanma nedenidir....
  • Araç Muayenesinde Aklınıza Takılan Sorular

    01 Ekim 2017 Köşe Yazıları

    Aracınızın periyodik muayenesinin zamanının gelip gelmediğini öğrenmek için ruhsatınızı bir kontrol edin ve eğer muayene zamanınız yaklaştıysa yapacak bir hayli işiniz olacak demektir.  Aşağıda bu konuda aklınıza gelebilecek soruları biraraya getirmeye çalıştım. Araç Muayenesi Nedir? Araç muayenesi, trafiğe çıkan motorlu ve motorsuz araçların teknik yeterlilikte olup olmadığının muayene edilerek trafik ve yolcu güvenliği açısından kontrol ve tespit edilmesidir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 34. maddesi gereğince araç muayenesi z...