Belirsizlik ortamları, şirketlerin kendi iç yapılarından kaynaklanabileceği gibi, dış etkenler de etkili olmaktadır. Ekonominin gidişatı, kriz ortamları ve organizasyonel değişimler, şirket birleşmeleri, satın almalar vb gibi durumlar organizasyonda güven ortamını sarsar ve geleceği bilinmeyen hale getirebilir. Kısa dönemde çözümlenebilmekle beraber uzun vadeye de yayılabilir.

    Belirsizlik, şirketin genel anlamda performansına ve çalışanların verimliliğinin düşmesine neden olur. Bu sebeple başta yöneticiler olmak üzere alternatif iş aramalarına geçerler ve buldukları iyi bir fırsatta da ayılırlar. Bu kişilerin gelecekte olası herhangi bir durum karşısında almaya çalıştıkları bir önlem olarak düşünülebilir. Öte yandan sabır ve bekleyiş önemli bir meziyettir. Şirketin yöneticiye ve çalışanlarına olan güveni sarsılmamalı.

    Bu durumda, doğru bilgi akışı sağlanmalı, yöneticiler ekiplerini iyi yönetmeli, değişen durumlara göre esnek davranış biçimleri sergilemeli ve durumu kontrol altında tutmalılar. Burada en büyük rol yöneticilerin olmaktadır. Çalışanlar performanslarını düşürmeden görevlerine devam etmeliler.

    Bu durumlarda ani karar vermek tehlikelidir. Olayları iyi analiz etmeli, görev ve sorumlulukları sonuna kadar yerine getirmeli, sonuna kadar işbirliği yapmalı ve görünen tabloya göre hareket etmeli. CV'de bir sonraki firmanın nasıl görüneceği, kariyer planlaması için önem teşkil eder. Dolayısı ile 3-4 firmada çalıştıktan sonra her değiştirdiğiniz iş, gelecek için bir risk taşır.

    Referans isteme konusu, işten çıkarılma nedenine bağlıdır. Sebepler, çalışandan kaynaklanacağı gibi, şirket tarafından da kaynaklanabilir. Çalışandan kaynaklanan sebepler; performans düşüklüğü, kişilik özellikleri, ekip uyumsuzluğu, başarı gösterememe, algılayamama, uyuşmazlık ve çatışmalar vb... Şirket tarafından kaynaklanan sebepler ise; işlerin azlığı, mali açıdan kötüye giden finansal durum, çalışanın maliyetinin yüksek olması, kadro plansızlığı, belirsizlik ortamı vb...

    İşten çıkarılmanın, olumsuz bir psikoloji yaratması kaçınılmazdır. Yeni fırsatların olabileceği düşüncesi ile hızlı bir şekilde iş arayışlarına başlanır. İşten kendiniz çıkıyor olsanız da çıkarılıyor olsanız da mutlaka iyi ilişkilerle ayrılmak, bağları koparmamak gerekir. Geçmişte çalıştığınız firmalar, tecrübeleriniz ve gelecek kariyer hayatınızı ciddi anlamda etkiler. Her çalıştığınız şirketten mutlaka referans mektubu almanız önemlidir.

    Çıkarılma sebeplerine anlayış göstermek ve anlamaya çalışmak önemlidir. Eğer kişisel bir sebepse, zayıf taraflarınız varsa mutlaka bunları geliştirmelisiniz. Başarısızlıklarınızın bilincinde olmalısınız ki bir sonraki işyerlerinizde aynı hatalara düşmeyin.

    Size sunulan bir iş ortamının kıymetini bilin, size sağlanan tüm olanakların değerini bilin ve ona göre davranın. Aksi takdirde hak etmediğiniz durumlarla karşı karşıya kalabilirsiniz. Telafi edilemeyecek davranışlardan ve hayatınızı etkileyecek durumlardan kaçının.

    Ayşen Arıduru
    Fortune Kariyer Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri A.Ş.
    Managing Partner