Geçmiş tarihe yakın ilgisi olanlara duyurulur; vizyonda izlemekten keyif alacağınız bir yapıt var…

    Genel tarih bilgisi olan, Moğol tarihini ve Moğolların o dönemki kültürel yapısını yakından inceleyen Danimarka'da yaşayan Sosyolog bir arkadaşım daha film vizyona girmeden "Türkiye'de vizyona bir film girecek muhakkak izle!!" tavsiyesinde bulundu..

    Bu tavsiye üzerine "Cengiz Han" filmini izledim. Kazak yönetmen Sergei Bodrov'un yönettiği Cengiz Han (Mongol) Rus, Alman, Kazak ve Amerikan ortak yapımı bir film.

    Cengiz Han (ya da Temuçin) Moğol İmparatorluğu'nun kurucusu. Dünya'da en fazla ırkı devam eden kişi ünvanıyla tarihin en önemli 50 politika lideri arasında seçildi.

    "Göçebe feodallarden Yesügey Bahadır'ın oğlu olan Temüçin 1155'de dünyaya gelmiştir. On yaşında iken yetim kalmış, refah ve kudretlerinin yok olması üzerine kardeşleriyle birlikte yoksul denecek bir duruma düşmüştür.

    Yaptığı birçok akınlardaki başarılarını siyasi olgunluğu ile sağlayan Temüçin etrafına topladığı muhafız kıtasıyla bütün Moğolistan'da ün kazanmıştır. Birçok kabileyi yendikten sonra ilk olarak Kereyit hükümdarı Vang-hanla başarılı bir mücadeleye girişmiştir. Bundan sonra en önemli ve en güçlü rakipleri olan Naymanlar ve Camuka ile mücadele etmiştir.

    1206'da Onon Irmağı boyunda Moğolistan'ın en seçkin göçebe feodallerinin iştirakiyle toplanan kurultayda Temüçin Cengiz Han (kağan) adıyla Moğol Kağan'ı ilan edilmiştir. Göçebe Moğol Devleti'nin resmen bu tarihten itibaren faaliyete geçtiği kabul edilmiştir. Göçebe Moğol feodal sisteminde bu devlet şöyle kurulmuştu: Keçe çadırlarda oturan oymakların yani Moğol kavminin başında Cengiz Han kabilesi bulunuyordu. Bütün Moğol kavim ve kabileleri onun ulusu, oturdukları alan ise yurdu sayılıyordu.

    Moğolistan İmparatorluğu günümüz ülkelerinden Çin, Moğolistan, Rusya, Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan, Irak, Türkiye, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Pakistan, Tacikistan, Afganistan, Türkmenistan, Moldova ve Kuveyt' in büyük bir bölümünü ele geçirmiştir.

    Cengiz Han filminin ilerleyen dönemlerde serileri de olacak. Film özet olarak genç Timuçin'in savaşarak esaretten kurtuluşunu ve dünyanın yarısını ele geçiren Moğol İmparatorluğu'nun kurucusu olan "Cengiz Han" ünvanına sahip oluşunu konu alıyor. Esugei Kağan 9 yaşındaki oğlu Timuçin ile Moğol bozkırlarında Merkit boyuna gelin seçmeye giderler. Böylece Esugei Kağan Merkitler ile yıllarca süren düşmanlığa bir son verip barış sağlayabilecektir. Ancak Timuçin yolda dinlenmek için durdukları bir kabileden eşini seçer. Bu durum Merkitler ile yapılacak barışa engel olur. Geri dönerken düşmanları tarafından zehirlenen Esugei ölür ve Timuçin kabilenin başına geçer. Timuçin ve ailesi geniş bozkırlarda göçebe hayatı yaşarlar, avlanarak yaşamlarını sürdürürler. Kabilenin yeni kağanı olan Targutai ileride kabilenin kağanı olacak Timuçin'i öldürmek ister. Ancak Moğol halkının kurallarına göre bir çocuk asla öldürülmez. Bunun için Targutai onu esir alır ve öldürmek için büyümesini beklemeye başlar...

    Filmde mücadele, hırs, zafere gidiş, sefalet, savaş, barış vb bir çok konu güzel efektler ile sürükleyici bir şekilde yansıtılıyor. Filmi izleyecek olanlara şimdiden iyi seyirler dilerim.

    Esen Kalın.

    Funda Taşdemir
  Kaynakça (A.Yu.Yakubovskiy, Altın Ordu ve Çöküşü, S.22)