Mehmet Önder
Türkiye'nin Stratejik
Sektörleri Nelerdir?
 Mehmet Önder " Türkiye'nin Stratejik Sektörleri Nelerdir? " mehmet.onder@uyumsoft.com.tr

    Türkiye'nin gelişmiş ülkeler arasında yer alabilmesi için öncelikle stratejik sektörlerin belirlemesi, Türkiye'nin rekabet gücünü artıracak, katma değeri yüksek, Ar-Ge'ye dayalı sektörlere öncelik verilmesi gerekmektedir. Günümüzün gelişmiş toplumlarının; sanayi değil, bilgi toplumu olmaya çalıştıkları görülmektedir. Katma değeri yüksek olmayan ürünler ise genelde gelişmekte olan veya az gelişmiş ülkelerde üretilmektedir. Gelişmiş ülkeler ise, yazılım-bilişim, enerji, turizm, genetik bilimi gibi sektörleri kendilerine stratejik sektör olarak belirlemişlerdir. Ülke olarak bizim de, rekabet gücümüzü arttıracak sektörleri belirleyerek, bu konuda yatırım yapıp, gençlerimizi bu alanlara yönlendirip, eğitim vermemiz gerekir.

    Gelişmiş ülkelerde stratejik sektörler belirledikten sonra, eğitim planlaması yapılır ve belirlenen sektörlere yönelik, üst düzey yönetici, ara kademe yöneticisi ve teknik eleman gibi uzmanlar yetiştirilir. Eğer ülkemizde, yazılım gibi beyin gücüne dayalı sektörler stratejik sektör olarak belirlenirse, İrlanda, İsrail veya Hindistan gibi bilişimde söz sahibi olacak ülkeler arasına girebiliriz. Ülkemizde geleceğin parlayan sektörleri arasında, yazılım, turizm, enerji, uluslararası hukuk, genetik bilimi gibi sektörlerin olacağını düşünüyorum.

    Bilişim

    Bilişim sektöründe yetişmiş, çok ciddi bir insan kaynağımız bulunuyor. Bu insan kaynağımızın, önü açmak için gerekli altyapıyı hazırlarsak, İrlanda, İsrail, Hindistan gibi yazılımda, dünyada söz sahibi olan ülkeler arasına girebiliriz. Şu an, bilgi çağındayız ve toplumun vazgeçilmezi olan bilgisayarlar, cep telefonları ve dolayısıyla bunların üzerindeki yazımlar ile mobil hayat, hayatımızın her alanına yön veriyor. Eğitimden eğlenceye, üretimden satış ve pazarlamaya kadar her alanda bilgi teknolojileri ve mobil süreçler kullanılıyor. Bu alanlarda, tam donanımlı, teknoloji kültürü yüksek, iyi yetişmiş insan kaynağına olan gereksinim de her geçen gün artıyor. Zira, son yıllarda, yazılım sektörü dünyada yeni merkezler arıyor. Bu fırsatın kaçırılmaması gerekiyor. Avrupa ülkelerinin yanı sıra, Afrika, Ortadoğu ve Uzakdoğu ülkelerine yazılım ihracatı yapabiliriz. Bu nedenle, bilişim sektörüne verilen ar-ge desteklerinin yeniden gözden geçirilerek, desteklenmeye devam edilmesi gerekmektedir. Türkiye, henüz savunma sanayi ve askeri sistemler konusunda, yazılıma çok fazla yatırım yapmış değildir. Eğer, bu alanlarda yazılıma yönelirsek, başta Avrupa ülkeleri olmak üzere, dünyanın birçok ülkesi için yazılım üssü haline gelebiliriz.

    Enerji

    Enerji, hem ülkemizde, hem dünyada katlanarak büyümeye devam ediyor ve ülkelerin büyümesini belirleyecek sektörler arasında yer alıyor. Aynı zamanda, alternatif enerji kaynakları konusunda, sürekli bir arayış içinde olan bilim dünyasında, enerji mühendisliği alanında, yaratıcı, akademik bilgisi olan genç mühendislere ihtiyaç duyuluyor. Diğer taraftan, alternatif enerji kaynakları kullanımının artan önemi ile birlikte hammadde ve yarı mamul üründe fiziksel, kimyasal özellikleri güçlendirme çalışmaları da, yeni iş alanlarını oluşturuyor. Geçmiş yıllarda, malzeme mühendisliği alanında iş bulmak zor olurken, önümüzdeki yıllarda, üretim, enerji, endüstri kuruluşları için bu meslek dalına olan talep artacaktır. Türkiye olarak, alternatif enerji sistemlerinin ve yan sanayide yakın bölgelerimizin üssü haline gelebiliriz. Otomotiv sektöründeki üretim yeteneklerimiz, bu sektörün merkezi içini fırsat olabilir. Elektrik sektöründeki yeteneklerimizde, bu sektörün gelişmesini destekler ve son zamanlarda alternatif enerji sektörüne yapılan iç yatırımlar, bu sektörlerin gelişmesine ve tetiklenmesine hız kazandırabilir.

    Danışmanlık ve Tasarım

    Danışmanlık ve tasarım sektörleri, ürün ve hizmetlerin tasarımı, üretim ve dağıtımı için gerekli olan insan, bilgi, araç malzeme gibi kaynakları en verimli biçimde kullanan, sistemleri tasarlayan ve uygulamalarda, yeni bir sektör olarak karşımızda durmaktadır. Ürün geliştirme, ürün tasarım zinciri, proje yönetimi, deney tasarımı, model geliştirme gibi birçok alanda, son yıllarda ülkemizdeki danışmanlık ve tasarım sektörleri gelişmektedir. Dağınık olan bu sektörlerin, yeniden modellenmesi halinde, hem katma değer üretilecek, hem de gelişmekte olan ülkelere hizmet ihracatı sağlanabilecektir. Özellikle, komşu ülkeler ve Afrika'daki birçok ülke, şu an danışmanlık hizmeti satın alınmasıyla ilgili ciddi talep göstermektedir. Ülkeler yeniden yapılanma, bilgi teknolojilerine yatırım, komşu ülkeler ve batıyla entegre olma gibi birçok alanda danışmanlığa ve bu süreçlerinin yeniden tasarlanarak, iş modelini haline getirilmesine ihtiyaç duymaktadır. Türkiye olarak, son yüzyılda, teknolojide, iş deneyiminde, uluslararası hukuk sürecinde, sanayide elde ettiğimiz bilgi birikimi ve tecrübemizi bu ülkelere ihraç edebiliriz.

    Sanal dünyada iş fırsatları

    İnternetin hayatımızdaki yeri, çok eskiye dayanmıyor. Yaklaşık, 15 yıl önce insanlığın hizmetine sunulan internet, yarının dünyasının yapı taşlarından biri olmaya devam edecektir. Pek çok kişi ve iş kolu, internetin getirdiği nimetlerden faydalanıyor. İnternette açılan sitelerin sayısı da, işyerlerinin sayısını geçmiştir ve hızla artmaya devam edecektir. Gelecekte, şirketlerin yanı sıra bireylerin, sektörlerin kendi web siteleri olacaktır ve bu durumda, web tasarımı hizmeti veren, online satış satın alma portalı yöneten, diğer bir değişle sanal dünyada iş yapan kişilerin sayısı artacaktır. Özellikle son 5 yıl içinde ülkemizde başta elektronik sektörü olmak üzere, gıda, turizm, otomotiv, beyaz eşya gibi birçok sektör, sanal dünyada satış, sanal dünyadan işlerini yönetmeye başlamıştır. Önümüzdeki yıllarda, sanal dünya, gençlere yeni iş fırsatları sunacaktır. Mesela, internet nedeniyle, bilginin bollaştığı bir dünyada, eldeki bilgileri en iyi şekilde yorumlayarak, şirketlere veya sektörlere stratejik fikirler üzeren uzmanlara büyük ihtiyaç olacaktır.

    Genetik bilimi

    Geleceğin meslekleri arasında, genetiğin önemli alanlardan biri olacağı, herkes tarafından ifade edilmektedir. Uzmanlar, insanın gen haritasının çıkarılmasının ekonomide, tıpkı 1970'lerin bilgisayar teknolojisinin yarattığı devrime benzer bir sonuç yaratacağını kaydetmektedir. Geleceğin, genetik ekonomisi çağı olacağını açıklayanların oranı da, her geçen gün artmaktadır. Genetik bilimi için gerekli ar-ge desteğinin sağlanması ve stratejilerin belirlenmesi önemli bir konudur.

    Gıda mühendisliği ve diyetisyenlik

    Doğal besin kaynaklarının, her geçen gün azalması, insanları yeni arayışlar üzerinde çalışmasına neden olmaktadır. Gıda bu yüzden, geleceğin stratejik ürünlerinden biri haline gelecektir. Nüfusu hızla artan dünyamızda, sağlıklı beslenme önemli bir problem olarak insanlığın gündemine oturduğu için gıda ve gıda mühendisliği de geleceğin meslekleri arasında bulunmaktadır. Aynı zamanda, dünyada aşırı kilolu insanın çok olması göz önüne alındığında, bu alanda uzman kişilere duyulacağı gözlenmektedir. Uluslararası hukuk ve uluslararası ilişkiler

    Hem ülkeler arasındaki ticaretin artması, hem uluslararası şirketler arasında işbirliği ve ortaklıkların başlaması, hem de internet kanalıyla işlenebilecek suçlarda artış yaşanabilecek olması gibi nedenlerden dolayı, gelecekte, uluslararası hukuku çok iyi bilen hukukçulara ve uluslararası ilişkiler sürecimi bilen uzmanlara ihtiyaç olacaktır. Uluslararası ilişkiler konusuna ilgi duyan, en az iki yabancı dili iyi bilen, genç ve dinamik insan kaynağı, yakın gelecekte yoğun talep alacaktır.

    Finans ve bankacılık

    Finans sektörünün geleceği ve önemi herkes tarafından bilinmektedir. Bu alanda yetişmiş insan kaynağına, her zaman ihtiyaç bulunmaktadır. Aynı zamanda bankalar, bireysel yatırım hizmetleri ile gibi çeşitli projeleri geliştirecektir. Kısaca, gelişen ve değişen dünyada, müşteriler tarafında istekler ve beklentiler de değiştikçe, bankalar bu konulara yönelik yeni hizmetler vermeye başlayacak, dolayısıyla bu durumda, yetişmiş insan kaynağına olan ihtiyacı arttıracaktır. Yaşamakta olduğumuz dünya krizinde, ülkemiz finans sektörü, dünya finans sektörlerinin önemli merkezlerinden biri haline gelebilir. Son dönemlerde, dünyadaki sıcak para, gidecek yön arıyor. Bu fırsatı görüp, gerekli girişimleri yaptığımız taktirde, hem dünyanın sayılı finans merkezlerinden biri haline gelebiliriz, hem de sıcak paranın ülkemize girmesinin paralelinde, son günlerde hissetmeye başladığımız global krizinden olabildiğince az etkilenerek atlatabiliriz.

    Turizm ve hizmet sektörü

    Dünyada, 40'a yakın sektöre katma değer yaratan, istihdama ve ülkelerin döviz girdisine önemli katkıları olan turizm, geleceğin lokomotif sektörleri arasında yer almaktadır. Şu an, dünya genelinde yılda ortalama 1 milyara yakın kişi, tatil, toplantı, kongre gibi nedenlerden dolayı seyahat etmektedir. Turizm, sadece ülkemizin değil, birçok ülkenin lokomotif sektörü olmaya başlamıştır. Bu alanlarda; eğitimli ve yabancı dil bilgisi olan insan kaynağına ciddi ihtiyaç mevcuttur. Diğer taraftan, sanayide teknolojinin yoğun olarak kullanılmasıyla ortaya çıkan istihdam açığının da, hizmet sektörüne yönelmesi, turizm ve hizmet sektörün önemini ortaya çıkarmaktadır. Diğer taraftan, hizmet sektörünün bir kolu olan danışmanlık mesleği de, kişisel ve kurumsal alanlarda hızlı bir büyüme gösterecektir. Henüz ülke olarak, kültür turizmini, sağlık turizmi, doğa turizmi, golf turizmi gibi turizmdeki potansiyelimizi ve turizm çeşitlerimizi yeterince değerlendiremiyoruz. Önümüzdeki yıllarda, bu potansiyelin değerlendirilmesiyle, şu an, dünya turizminde ilk 10 ülke arasında yer alan Türkiye, yakın gelecekte ilk 5 ülke arasına girebilecektir.

    İnsan Kaynakları Yönetimi

    İşletmelerin, sektörlerin ve ülkelerin hedeflerine ulaşmasında, kalifiye insan kaynağının öneminin artması, son yıllarda insan kaynakları yöneticiliğinin önemini de arttırmıştır. İnsan kaynakları departmanları, kurum içinde en tepeden en alt düzeyde çalışana kadar çalışma ortamını değerlendirmektedir.

    Perakende ve lojistik

    Hızla büyüyen perakende sektöründe, gelecekte de hareketli günler yaşanacaktır. Son yıllarda sektörde, birçok şirket birleşmesi ve satın alınması yaşanmıştır ve gelecekte de devam edecektir. Perakende sektöründeki hareketlilik, her açılan yeni alışveriş merkeziyle, kalifiye insan kaynağına ihtiyaç doğurmaktadır. Birkaç büyük şehrimizde, perakende sektöründe fazla yatırım gözükmekle beraber, önümüzdeki yıllarda Anadolu'da açılmaya devam edecektir. Diğer taraftan, hızlı büyüyen ve yetişmiş insan kaynağına talebi olan sektörlerin biri de, taşımacılık sektörüdür. Özellikle, Azerbaycan ile Türkiye arasındaki tren taşımacılığının kurulması, bu bağlantı yollarının Türkiye ile Avrupa arasındaki ilişkisinin kurulmasına sebep olacaktır. Önümüzdeki yıllarda komşu ülkelerdeki hareketlilik, ülkeler arasındaki ticaretin artmasıyla, depolama ve lojistikte bulunduğumuz coğrafyanın üssü olabiliriz. Bu alanlarda, eğitimli, yabancı dil bilen, ulusla arası taşımacılık hukuku bilgisine sahip olan gençlere ihtiyaç olacaktır.

    İnşaat sektörü

Lokomotif sektörlerden biridir. Gerek birçok sektörü tetiklemesi, gerekse yoğun iş gücü çalıştırmasıyla, gelecekte de önemini koruyacaktır. İnsanoğlu var oldukça, bu sektörün önemi devam edecektir. Zira bugün, Türk müteahhitleri, dünyanın en başarılı müteahhitleri arasında yer almaktadır ve ülkemizdeki şirketler dünya çapında çok büyük altyapı, konaklama, havaalanı, alışveriş merkezleri gibi dev projelere imza atmıştır. Aynı zamanda, gelecekte insanlar akıllı evlerde yaşamaya başlayacaktır. Bu evlerde, denetim ve alarm sistemleri bulunacak ve insanlar internet destekli cep telefonlarıyla evlerini, iş yerlerini, çocuklarının okullarını uzaktan izleyebilecektir. 2020 yılına kadar ülkemizde, yaklaşık 100 bin evin 'akıllı ev' olacağı düşünülüyor. Bu alanlarda hizmet verecek, bilgili, tecrübeli, deneyimli kısaca yetişmiş insan kaynağına ihtiyaç olacaktır.

    Uzay ve havacılık

    Geleceğin meslekleri arasında uzay ve havacılık ciddi bir yer tutacaktır. Bu mesleği seçeceklerin, astronomiye meraklı olması, fizik, kimya, matematik gibi konularda iyi eğitimli olmaları gerekmektedir.

    Şehir-bölge planlaması ile Çevre-güvenlik

    Dünyanın artan nüfusu ve özellikle de kentlerde yaşanan nüfus artışı, planlı şehirleşmeyi gelecekte daha da önemli bir hale getirecektir. Çevre düzenlemesi ve evrensel atıkların yok edilmesi konusu, dünya çapında yeni iş alanları yaratacaktır. Dünyada, çok önemli bir noktaya ulaşacak olan diğer bir konuda güvenlik konusudur. Bu alanlarda, yeni iş olanakları açılacaktır ve yetişmiş insan kaynağına ihtiyaç olacaktır.

    Hayvancılık ve Tarım

    Tarım ve hayvancılık, nüfus oranın artmasıyla, kaynakların tükenmesiyle, doğanın bozulması, küresel ısınma, susuzluk gibi nedenlerle birlikte daha fazla gündemde yer alacaktır. Zira, insanoğlunun yaşayabilmesi için beslenmesi zaruridir. Bu arada, gelecekte kaynakların kıt olması nedeniyle, genetik yapısıyla oynanmış (içinde daha fazla vitamin ve mineral içeren) sebze ve meyvelerin seralarda yetişmesi sağlanacaktır. Hayvancıkta çok önemli bir sektörümüzdür. Her iki sektörü de teşvik verilmesi, özellikle Anadolu'da yaşanan insanlarımıza katkı sağlarken, elde edilen bu ürünlerin fabrikalarda değerlendiriliyor olması da yeni istihdam kapılarını aralayacaktır. Tarım ve hayvancılık konusunda uzman olan mühendislere ihtiyaç olacaktır.

    Eğitim

    Gelecekte, ülke olarak bulunduğumuz coğrafyanın eğitim üssü olabiliriz. Zira ülkemizde, dünya çapında başarılı olan kolejler, üniversiteler ve özel okullar vardır. Aynı zamanda, teknik ve mesleki alanlarda eğitim veren liselerimiz ve meslek yüksek okullarımıza da, yurtdışından olan talepte artış gözlenecektir. Yurtdışından gelecek talebe cevap verecek, yabancı dil bilgisi olan eğitmenlere ihtiyaç olacaktır.

    Mehmet Önder
    Genel Müdür
    UyumSoft Bilgi Sistemleri ve Teknolojileri AŞ






© www.maxihaber.net