Başlangıç

Erkut Altındağ

erkutaltindag@gmail.com

Bir ülkedeki ticaret hayatını canlandırmak istiyorsanız uymanız gereken çok temel kurallar vardır. Yapısal mevzuat ve vergilendirme politikası uzun dönemde değiştirilebilecek bir unsur olduğu için kısa dönemli hareketlilik bazı özel kampanya ve promosyonların yapılması ile gerçekleştirilebilir. Bunların başında çeşitli özel günlerin kutlanması, tatil günleri ve mevsimlik değişimler gelmektedir. Örneğin bayram tatilleri, yılbaşı, Sevgililer Günü ve benzeri dönemlerde tüm ölçekteki firmaların ticaret hacimleri genişler. Ayrıca okulların açılması, tatil sezonunun başlaması gibi sosyal ve fiziksel aktiviteleri de kapsayan tüm faaliyetler bir şirketin toplam cirosu üzerinde ciddi oranda artış sağlamaktadır. Türkiye’de büyük perakende mağazalarının şehir merkezlerine yakın olması sebebiyle esnaf ve küçük işletmeler olumsuz yönde çok fazla etkileniyor. Bir bakkalın hemen yanında açılan bir büyük perakende mağazası, bakkal sahibinin rekabet gücünü tamamen yok ediyor. Her ne kadar büyük alışveriş merkezileri istihdam oluştursa da tek bir sermaye grubuna bağlı çok sayıda çalışan olması, her bireyin kendi işini kurup sermaye sağlamaya çalışmasını engelliyor. Böylece ufak şirketler küçülmeye gitmek zorunda kalıyor ya da piyasadan siliniyorlar; büyük şirketler ise devleşiyor ve sahip oldukları rekabet avantajlarını sonuna kadar kullanıyorlar.

Peki, ülkemizde ticaret hayatını daha aktif hale getirmek için hangi önlemler alınmalıdır? İlk olarak, büyük alışveriş merkezleri mutlaka şehir dışına çıkarılmalıdır. Rekabeti öldüren her unsur devlet tarafından ortadan kaldırılmalı ve herkese eşit bir piyasa ortamı sunulmalıdır ki serbest piyasa düzenini tamamen benimseyen ülkemizde herkes adil bir şekilde ticaret hayatında yer alabilsin. Ölçek ekonomisini kullanarak rekabet avantajı sağlayan bir firma ile baş etmek çok zordur. Pazarlık gücü sayesinde çok sayıda ürün alan ve ek indirim sağlayan bir firma ile fiyat tabanında taktiksel savaşa girmek çok güçtür. Ayrıca kriz dönemlerinde kullanılan pazarlama teknikleri sayesinde kısa sürede maksimum satış gerçekleştirmek isteyen firmaların kararlı bir tutum sergilemeleri gerekmektedir.

Satın alınan ürünlerden devletin kestiği vergilerin devlet tarafından nasıl kullanılması gerektiği de bir başka konu başlığı. Eğer devlet sağladığı vergiler yeni istihdam kaynakları ve yatırım olarak geri dönmezse, ticaret faaliyetlerinden toplanan vergilerin hiçbir anlamı kalmaz. Bireyler tarafından satın alınacak sıfır kilometre 200 bin liralık lüks bir arabanın yaklaşık 100 bin lirası devletin kasasına vergi olarak giriyor. Bu toplanan vergi nasıl kullanılmaktadır, bu konuda maalesef birçok ülkede olduğu gibi Türkiye’de de şeffaf bir kontrol edilebilirlik özelliği yoktur. Belki de bu paraların nasıl kullanılacağını asla bilemeyeceğiz. Tüm sistemin elektronik ortama geçtiği bir dönemde mutlaka toplanan vergi miktarlarının harcanması bakımından tüm yurttaşlar bilgilendirilmelidir.

Son olarak değinmemiz gereken konu ise tüketicilerin, yani hepimizin hayatımızda bir satın alma rehberine ihtiyaç duyduğunu kabul etmek. Bilinçli bir tüketici olmak için neler yapmamız gerektiğini bilmek ve araştırma yapmadan gerçekleşen anlık alışverişten mümkün olduğunca uzak durmak. Örneğin bir otomobil satın alacaksak, hangi dönemlerde indirimlerin yapıldığını ve fırsatların ortaya çıktığını araştırmamız gerekiyor. Galerilerin ellerindeki stokları bitirmek için Aralık’ın son haftası yaptığı fiyat indirimleri inanılmaz yüksek olabilir. Büyük marketlerin hafta sonu indirimleri, elektronik mağazalarının özel indirim günleri tuttuğumuz günlüğe eklememiz gereken detayların başında geliyor. Her ürün grubu için en az 3 farklı mağaza belirlememiz ve fiyat araştırması yapmamız, zaten zor şartlar altında kazandığımız paramızı dikkatli harcamamız konusunda bize yardımcı olacaktır. Henüz bir alışveriş rehberiniz yoksa geçmiş yıllara ait hiç kullanmadığınız bir ajandayı alın ve bunu bir rehbere dönüştürün. Tasarruf ettiğiniz paralarla başka yatırımlar yapmaya başladığınızda ne kadar isabetli bir karar aldığınızı anlayacaksınız. Biriktirdiğiniz para, size başka paralar kazandırdığında ise satın alma rehberiniz için güzel bir çerçeve aramaya başlayabilirsiniz.