İnternet Yasakları

Aykut Altındağ

aykut@maxihaber.net

Biz Türk’lerin değişik bir yasak anlayışımız vardır. Bir işte yolunda gitmeyen ve kontrol edemediğimiz bir gelişme olduğu anda onu düzeltmeye çalışmak yerine yasaklarız. Başka bir deyişle denetleyemediğimiz her alanda bizim için en pratik çözüm yasaklamaktır. Bilgi Toplumlarında yaratıcı bireylerin ancak özgürlük ortamında yetişebileceklerini bildiğimiz halde en büyük özgürlük platformu olan internette hala yasak ve sansür uygulamaya devam ediyoruz.

Türkiye’de mahkemeler 5651 nolu yasa ve konuyla ilgili diğer yasalara dayanarak Youtube, WordPress, Geocities, Alibaba gibi birçok web sitelerine erişimi sıksık kapatıyorlar. Telekomünikasyon Kurumu’nun (TK) ise yurt dışındaki web sitelerine erişimi 5651 kapsamında sorgusuz sualsiz kapatma yetkisi var. TK’nın erişime kapatılan web sitelerinin hangileri olduğunu ne kamuoyuna, ne de kapatılana haber verme yükümlülüğü bulunmakta.

5651 nolu yasa aslında çok hızlı bir şekilde, kamuoyunda yeteri kadar tartışılmadan, çocuk pornosu bahanesiyle “temiz internet” söylemleri ile çıkartıldı. Yasa metnine son anda “Atatürk’e ilişkin suçlar” da eklendi. Zaten çocukları korumak için okullarda ve kamuya açık alanlarda porno, ırkçılık gibi temel insan haklarına aykırı içerik için filtre uygulanmasına elbette herkes destek veriyor. Fakat bu haliyle 5651 nolu yasa için özünde bir sansür yasasıdır diyebiliriz.

Bugün, Türkiye’nin herhangi bir yerindeki bir mahkeme, bir bilirkişiye bile başvurmadan, pek çok nedenle, bir web sitesindeki tek bir içerik yüzünden milyonlarca içerik barındıran bir web sitesine erişimi durdurabilmektedir. Örneğin youtube’de yüz milyonlarca video dosyası bulunuyor ve Youtube doğrudan kapatıldığında bu işten pek çok internet kullanıcısı zarar görecektir. Mesela Alibaba.com örneğinde iki firma arasındaki uyuşmazlıkta mahkeme haksız olduğunu düşündüğü tarafı cezalandırmak yerine alibaba’dan yararlanan tüm vatandaşlarını cezalandırmayı tercih etti. Üstelik bu sitelerin Türkiye’de haklarını koruyacak yetkili bir temsilciliği de bildiğim kadarıyla bulunmuyor.

Ayrıca bilinmesi gereken bir başka konu daha var. Mahkemeler tarafından web sitelerine erişimin yasaklanması aslında kesin bir engelleme sağlamamakta. İnternet hakkında biraz teknik bilginiz varsa başka yollarla bu sitelere ulaşılabilmektedir.

Belki bazı özel koşullarda bütün yolların tıkandığı aşamada yasaklama kararı alınabilir. Bir alan adına erişimin tamamını kapatmak ya da bir alan adına ait IP numarasına erişimin tamamen kapatılması, bir kitap yasaklamak için koca bir kütüphaneyi, bazen de bir kütüphaneler kümesinin tamamını kapatmak demektir. Veya trafik ile ilgili şu örneği vermeden edemeyeceğim. Trafik kazalarında hergün onlarca vatandaşımız yaşamını yitiriyor. Bu mantıktan hareket edecek olursak bu ülkede tüm trafiğin yasaklanması ve mahkeme kararıyla hiçbir aracın trafiğe çıkamaması gerekmektedir.

Bir alan adına yasak koymak tüm insanlarımızın o alan adı aracılığı ile birbirleriyle yapacakları iletişimi de yasaklamak anlamına gelmektedir ve Anayasa ve AB kriterlerine aykırıdır. Ayrıca Youtube gibi sadece video dosyalarında oluşan bir sitenin kapatılması çok büyük bir yurtdışı trafiğinin yurtiçindeki www.izlesene.com veya www.pikniktube.com gibi sitelere kaymasına yol açmakta bu da bu sitelere alan yansıtma servisi veren servis sağlayıcı firmaları bant genişliği açısından zor durumda bırakmaktadır.

Sonuç olarak; yasaklamak ve sansür iyi bir çözüm değildir. Olması gereken etkin bir denetim ve oto-kontrol mekanizmalarının kurulmasıdır.

Bu ayki deyişimiz Rudyard Kipling’e ait “Altı güvenilir hizmetkârım var. (Bana bütün bildiklerimi onlar öğrettiler); Adları; Ne, Niçin, Ne zaman, Nasıl, Nerede, ve Kim.

Aykut Altındağ Kimdir?
www.maxionline.net/aykut/aykutaltindag1.htm