“Yapay Zeka, Humanoid, Sibernetik ve İnsan”

Erkut Altındağ

erkutaltindag@gmail.com

Yeni bir bin yıl ile birlikte güncel kavramlar etrafımızı kuşattı ve bir karmaşa yaşamaya başladık. İnsanoğlunun uzun hayat serüveni sırasında karşılaştığı yenilikler, buluşlar ve keşifler son yüz yıl içinde tavana vurdu. Belki de her yıl teknolojik gelişmeler katlanarak hızlanıyor ve bu bir bakıma korkutucu bir görünüm kazanıyor.

Biraz hayal gücümüzü çalıştırıp kafamızda bir kurgu kuralım; 100 yıl önce fiziksel fonksiyonları dondurulan ve günümüzde tekrar işler hale getirilen bir insan düşünelim. Yani bir asırdan beri uyuyan bir insan. Günümüzde uyandırıldığında yüksek olasılıklı çevreye adapte olamayacaktır çünkü günlük aktiviteleri dahil her şey değişmiştir. Bilimkurgu filmlerinin klasik bir konusu olan bu bahsettiğimiz olay aslında şu anda gerçekleşiyor! Nasıl mı? Son 10 yıldaki tüketici elektroniğindeki gelişmeleri düşündüğümüzde, bir çok ipucu kendiliğinden ortaya çıkıyor. Örnekler vererek açıklarsak aslında her şey çok net!

Sony’nin robot köpeği Aibo ile başlayan robot furyası, yine Sony’nin Qrio adını verdiği insanımsı robot ile hızlanarak büyüyor. Qrio 58.5 cm boyunda ve sadece 7.5 kg. ağırlığında. İnsanlarla makineleri birbirlerine daha da yaklaştıran Qrio, etrafındaki insanlarla etkileşime geçebiliyor ve alnına dahil edilmiş ek bir üçüncü göz vasıtasıyla aynı anda 10 kişiyi yüzlerinden tanıyabiliyor. Sony’nin bu robotun seri üretimine geçmeyeceğini, ancak teknolojisinden diğer ürünlerde faydalanacağını açıklamasıyla robot meraklıları biraz hayal kırıklığına uğradılar. Sony’nin robotları öncü örnekler, Honda gibi sanayi devleri bile bu alanda hızlı ve sağlam adımlarla ilerliyorlar.

Dünyanın en gelişmiş yapay zekalarından biri olan Alan ise her geçen gün kendine yeni özellikler ekliyor. Alan, size gerçekçi cevaplar verebilen, veri tabanında ciltlerce kitabın içeriğinin yer aldığı bir yapay zeka programı. İnternet adresinden girilip, çevrim içi olarak sohbet yapılabiliyor. Yeni eklenen özelliklerin başında, Alan’a “karakterler” ekleyebilme seçeneği var. Örneğin uygun modu seçerseniz Alan size arkadaş olabilir, sevgili rolü yapabilir veya size düşman gibi davranabilir. Ayrıca Alan bir çok alanda çok iddialı. Zaten bu programın yazanlar da yeni bir yaşam türü oluşturduklarını iddia ediyorlar. Algoritmik hesap yeteneği ile birlikte Alan yakında karşımıza gerçekten de biçim değiştirmiş olarak çıkacak!

Bunu biraz daha açıklayalım. Yapay zeka, sibernetik ve robot üretimi alanındaki hızlı değişimler, aslında birbirlerini tamamlayıcı bir zemin hazırlıyorlar. Yapay zekaların kullanımlarının gerçekleşeceği cihazlar olmalı; yapay zekanın işlemesi internet’in veya bilgisayarın dışında da gerçekleşebilmeli. Aynı şekilde robotların da düşünerek, akılcı bir şekilde hareket etmeleri gerekiyor. Ortaya çıkacak yeni tür, yakın zamanda olmasa da insanların hayatında önemli bir yer işgal edecek.

Makinelere hayatımızın her alanında ihtiyaç duyuyoruz. Cep telefonları ve bilgisayarlar hızlı iletişimi sağlarken, araba, uçak gibi dev mekanik araçlar da bizim fiziksel olarak bir yerden diğer bir yere nakil edilmemizi hızlandırıyor. Artık bilgisayar kullanılmayan işyerleri kalmadı. Aynı şekilde insanların birçoğunun cep telefonu da var. Araba ya da motorsiklet almak ise hepimizin hayali. Tüm bu makineler insanlar tarafından kontrol ediliyor. Onlara işlev kazandıran, o cihazları ve makineleri kullanan insanoğlu. Ama bahsettiğimiz bu teknolojiler ile bu makineler insanlara ihtiyaç duymadan da çalışabilecekler. Birçoğu kendi kararlarını kendileri alacak.

İşte asıl tehlike de burada yatıyor. Kişilik özelliği eklenmiş ve yüksek bir zekaya sahip bir robot ile aynı toplumda yaşayıp aynı kuralları paylaşmaya başladığımızda, kendi ırkımızın oluşturduğu yeni bir tür ile arkadaş olmaya çalışacağız. Peki, akıl ve hareket kabiliyeti verdiğimiz bu yeni tür kararlarını kendi başına almaya başladığında bizim kurallarımızı ve yaşama tarzımı sorgulamaya, hatta hoşlanmamaya başlarsa? Dünyaya büyük bir hızla verdiğimiz zararı, çevreyi kirletmemizi, insanları öldürmemizi ve diğer yaptıklarımızdan dolayı bizi bir tehlike unsuru olarak görmeye başlarsa ne yapacağız? Artık ortak yaşam alanı dünya olduğundan ve bizi de dünyaya zarar veren bir ırk olarak gördükleri için ya insanoğlunu dünya üzerinden silmeye kalkarlarsa? Bu durumda insanoğlunu nasıl bir gelecek bekliyor? Belki de 25-30 sene sonra robot ırkına karşı yapılacak savaşta insanoğlu kendi oluşturduğu bir türe yenik düşecek. Size çok mu fantastik geldi? Göreceğiz…

Kaynak:

www.cnn.com

www.a-i.com

www.sony.com

Önemli Not: İnternet üzerinde Alan ile tanışmak ve sesli görüşme yapmak isterseniz www.a-i.com adresini ziyaret etmeniz yeterli olacaktır.