Facebook Zamanları

Aykut Altındağ

aykut@maxihaber.net

Vikipedi, özgür ansiklopedi’ye göre Facebook, insanların arkadaşlarıyla iletişim kurmasını ve bilgi alış verişi yapmasını amaçlayan bir sosyal web sitesi. 4 Şubat 2004 tarihinde Harvard Üniversitesi 2006 sınıfı öğrencisi Mark Zuckerberg tarafından kurulan facebook, öncelikle Harvard öğrencileri için kurulmuştu. Daha sonra Boston civarındaki okulları da kapsayan facebook, iki ay içerisindeki Ivy Ligi okullarının tamamını kapsadı. İlk sene içerisinde de Amerika Birleşik Devletleri’ndeki tüm okullar Facebook’da mevcuttu. Üyeler önceleri sadece söz konusu okulun e-mail adresiyle (.edu, .ac.uk, vb.) üye olabiliyordu. Daha sonrasında da ağ içine liseler ve bazı büyük şirketler de katıldı. 11 Eylül 2006 tarihinde ise Facebook tüm e-mail adreslerine bazı yaş sınırlandırmalarıyla açıldı.

Biraz daha ayrıntı verecek olursak; Dünyanın en çok ziyaret edilen ilk 10 sitesi arasında bulunan Facebook’da İngilizce dışında en çok kullanılan dil Türkçe. Facebook ismini “paper facebooks”dan alıyor. Bu form A.B.D. üniversitelerinde öğrencilerin, öğretmenlerin ve çalışanların doldurduğu, onları tanıtan bir form. Facabook’un şu anda 250 milyondan fazla üyesi bulunmakta.

Site kullanıcılara ücretsiz ve gelirini banner reklamlarından ve sponsor gruplarından kazanıyor. (Nisan 2006’da gelirlerin haftalık 1.5 milyon dolar olduğu öne sürülmüştür). Kullanıcılar profillerini, fotoğraflarını, ilgi alanlarını, gizli ya da açık mesajlarını ve arkadaş gruplarını sergilemektedirler. Profillerin gösterimi sadece arkadaşlara görünecek şekilde veya belli ağların dışındakilere açık olmayacak şekilde sınırlandırılabilir. TechCrunch’a göre A.B.D.’deki üniversitelerdeki öğrencilerin %85’inin facebook’da bir hesabı bulunmakta ve bunların %60’ı her gün bağlanmaktadır. %85 her hafta, %93 her ay bağlananlar arasındadır. Facebook sözcüsü Chris Hughes ise kullanıcıların her gün ortalama 19 dakika facebook’da vakit geçirdiğini söylemektedir.

Facebook’un Kurucusu Harvard Üniversitesi Öğrencisi Mark Zuckerberg’dır. 13 Mart 2009 itibarıyla facebook’un yeni arayüzü tüm hesaplarda kullanılmaya başlamıştır. Ancak bu arayüz kullanıcılar arasında ikilik yaratmıştır. Bazı kullanıcılar bu arayüzü çok başarılı bulurken, bazı kullanıcılar protesto etmektedir. Facebook yöneticileri ise bu yeni arayüz için ısrar etmektedirler. Teknik açıdan ise facebook, web otoriteleri tarafından en başarılı Web 2.0 uygulamalarından biri olarak gösterilmektedir.

24 Ekim 2007’de Microsoft facebook’un %1,6’lık hissesini 240 milyon dolar ödeyerek satın almıştır. Google ve diğer şirketler de benzeri bir yöntemle facebook hisselerine yönelmektedir. 23 Temmuz 2009’da başlayan bir uygulamayla Facebook’a, Yahoo sitesi içerisinden ulaşma imkânı getirilmiştir.

2006’da tanıştığımız sosyalleşme ağı Facebook son günlerde Türkiye’de de oldukça popüler durumda. İnsanlar evlerinde, işyerlerinde ve okullarında zamanlarının önemli bir kısmını Facebook’ta geçiriyorlar. Burada çok dikkatli olunması gereken “özel hayatın gizliliği” konusu var ki işte bu konu her şeyden çok daha fazla önem taşıyor. Facebook üyeleri bazen ‘privacy-gizlilik’ seçeneğine fazla önem vermedikleri için hem ciddi sıkıntılılar yaşayabiliyor hem de başlarını belaya bile sokuyorlar. Bu yüzden Facebook kullanmaya yeni başlayanlar için üzerinde hassasiyetler durulması gereken çok önemli bir konu var: Gizlilik Ayarları. Facebook’a yeni giriş yapan üyeler kendilerine ait bilgileri başkalarının hangi oranda görebileceklerini belirledikleri gizlilik ayarlarına çok dikkat etmeliler. ‘Privacy’ başlangıç ayarlarına göre ağınızda (network) olan herkes, size ait olan her şeyi görebilir. O yüzden Profile’e girip, çıkan ekranda “only my friends – yalnızca arkadaşlarım” alanını seçmeniz gerekir. Ayrıca e-posta adresinizi de sadece arkadaşlarınızın görebileceği şekilde düzenlemeniz sizin yararınıza olacaktır. Facebook ortamında herkesle arkadaş olmayın. Arkadaşlığa onay verdiğiniz kişilerin gerçekten sizin arkadaşınız olduğuna emin olun. Çünkü arkadaşlarınız arasına sızan kötü niyetli biri sizin ve tüm arkadaşlarınızın bilgi ve fotoğraflarına çok rahat ulaşacaktır.

Ayrıca Facebook ortamında çok özel bilgilerinizi hiçbir zaman paylaşmayın. Kredi kartı numaranız, annenizin kızlık soyadı veya ev telefonunuz gibi. Çünkü bu bilgileri alan bir kişi sizin kimlik bilgileriniz ile sizin adınıza kanunsuz bazı eylemlere girişebilir. Bunu kesinlikle unutmayın ve özel olabileceğiniz düşündüğünüz bir bilgiyi ve fotoğrafı Facebook ortamında hiçbir koşulda paylaşmayın. Zaten Facebook’a üye olduğunuz anda Facebook’un tüm şartlarını kabul etmiş oluyorsunuz. Bu şartlardan birisi de Facebook’da oluşturduğunuz size ait tüm bilgileri diğer şirketlerle paylaşabilir ya da satabilir olması.

Özellikle durumunuzu güncellerken “15 günlüğüne ailecek tatile gidiyoruz” gibi hırsızlara davetiye çıkaracak bilgi vermekten kaçının. Ayrıca arkadaşlarınız dışında kimse sizi rahatsız etmesin istiyorsanız hiçbir ağa üye olmayın. Bir de herkesin görebileceği duvardan duvara yazmak yerine kişiye özel mesaj göndermeyi tercih ederseniz mesajınızı gönderdiğiniz kişi dışında kimse görmediği için özel mesajınızı başka kimseyle paylaşmamış olursunuz.

Eğer yukarıdaki gizlilik kurallarına dikkat eden bir Facebook kullanıcısıysanız sizin için sorun yok diyebiliriz ve arkadaşlarınız ile mutlu bir şekilde sosyalleşmeye devam edebilirsiniz. Yok eğer bu kurallara uymadan “saldım çayıra mevlam kayıra” usulü bir kullanıcıysanız da o zaman her şeye hazırlıklı olun.

Bu ayki yazımı Sang H.Kim’e ait bir deyiş ile bitiriyorum. “Mağlubiyet son derece motive edicidir. Dibe vurduğunuzda en tepeden başka gidecek yeriniz kalmaz”.

Aykut Altındağ Kimdir?
www.maxionline.net/aykut/aykutaltindag1.htm