Hoax Mesajlara Düşünmeden İnanıyoruz

Aykut Altındağ

aykut@maxihaber.net

“Hoax” kelimesini daha önce duymamış olabilirsiniz. Fakat özellikle Hoax mesajlar aslında internet kullanıcılarının çok sık karşılaştığı hatta hemen her gün farkında bile olmadan maruz kaldıkları bir durum. Hoax sözcüğünün Türkçe’deki karşılığını işletmek, kafaya almak, gırgır geçmek olarak düşünürsek Hoax Mesajları da yalan haber içeren, karşıdaki kişiyi işletmek amacıyla gönderilen yalan içerikler olarak tanımlayabiliriz.

Hoax Mesajlara İnanmayın !

Günün birinde tanıdığınız veya hiç tanımadığınız birisinden bir e-posta, SMS veya Facebook mesajı alırsınız. Mesaj hangi konuda yazılmış olursa olsun çok faydalı bulmanız için kurgulanmıştır ve bu mesajı adres listenizdeki tüm tanıdıklarınıza göndermeniz istenmektedir. Siz de eğer bu mesajı tüm arkadaşlarınıza gönderirseniz farkında bile olmadan birilerinin planlarına alet olmuş, dostlarınızla gerçek olmayan bir bilgiyi paylaşmış olabileceğiniz gibi kendinizi de bir anda mahkeme kapısında bulabilirsiniz.

Doğruluğuna Emin Olmadığınız Bir Mesajı Paylaşmayın

Hoax mesajlar genelde İngilizce olarak doğarlar, birileri bu mesajı tercüme eder ve çevresindeki insanlara yayar. Bu şekilde ulaşan e-postalar hem herkesin zamanını çalar hem de gereksiz yere sistem kaynaklarını israf ederler. Hoax mesajlar genelde kurbanların konu hakkındaki bilgisizliğinden faydalanarak büyük bir hızla yayılırlar. Çünkü insanlar çoğunlukla aldıkları mesajların doğruluğunu test etmeden ve mesaj içinde istendiği gibi mesajı adres defterlerindeki tüm adreslere gönderirler. Hoax mesajlar böylece bir anda on binlerce kişiye ulaşıp çok kısa sürede toplum içinde popüler olabilirler.

Aşağıda bu mesajların en meşhur olanlarının örnekleri var.

– Genelde “Tanıdıklarınıza mutlaka gönderin” derler. Mesajlarda “falancanın başına bir iş gelmiş” türünden kontrolü yapılamayacak sahte isim ve kurum imzaları vardır. “X Teknoloji firması uyarıyor veya “Bakanlık yayınlandı” türünden sözler içerir.

– “Messenger paralı olacakmış, bunu şu kadar kişiye yollarsanız, üzerine 7 GB da internet hakkınız olacak” derler.

– Bu mesajı filanca sayıda kişiye iletirseniz, falanca size bedava bir şey gönderecek türünde mesajlar yollarlar.

– “Uyandığımda buz dolu bir küvetin içindeydim ve böbreğim yerinde yoktu!” türünde korkutucu yazılar gönderirler.

– “Üzerine oturunca bir acı hissettim, iğnenin yanındaki kağıtta “AIDS’liler arasına hoş geldin!” yazıyordu” türünde dehşet veren mesajlar yollarlar.

– Falanca hastanede yatan kanser hastası için bu mesajı arkadaşlarınıza gönderin. Her gönderinizden falanca firma hastaya şu kadar miktar para bağışlıyor mesajları alırsınız.

– “İşletim sisteminizde virüs var; hemen falanca dosyayı silin!” derler. Dosyayı sildiğiniz anda işletim sisteminiz çalışmıyor elbette.

– “Bu e-posta size şans getirmesi için gönderilmiştir” türünden mesajlar alırsınız. Nedense en çok inanılan konu da budur. Sevdiğiniz arkadaşlarınıza gönderin diyerek sizi en zayıf yerinizden yakalarlar.

– Hamburger markalarını veya yoğurt markalarını kötüleyen sözde üniversite araştırma sonuçları gönderirler. Altında imzası olan öyle bir profesör elbette gerçek değildir ve öyle birisi de yoktur.

– “Falanca bakanlıktan/kurumdan sızan belgeye göre virüs yayılıyor. Bilgisayarınıza bulaşmaması için şu saatlerde bilgisayarınızı kapalı tutun” türünde mesajlar gelir. Hala inanan oluyor mu acaba?

Bu örneklerden daha yüzlercesi var. Lütfen bu ve benzeri mesajları iyi niyetinizle arkadaşlarınızla paylaşmadan önce mutlaka 2 kez düşünün. Farkında olmadan bir firmanın veya kişinin karalanmasına aracılık ediyor ve bu yüzden de bir suç işliyor bile olabilirsiniz.

Burada kontrol kriteriniz aklınız ve mantığınız olmalı. Biraz düşünür ve mantıkla yaklaşırsanız zaten bu mesajların ne kadar uyduruk ve kandırmak amacıyla hazırlandığını anlayacaksınız.

Yazımı anonim bir deyiş ile noktalıyorum. ”Patron her zaman haklı değildir, ama her zaman patrondur”