logo

Dolar Gördüğü Yeri Unutur Mu?


Erkut Altındağ
erkutaltindag@gmail.com

Ağırlıklı olarak bizden daha güçlü ülke ekonomilerinin oluşturduğu bir yapı olan Avrupa Birliği’ne bu kadar yakın bir coğrafyada olmanın çeşitli avantajları ve dezavantajları bulunuyor. Aynı zamanda askeri olarak sıcak gelişmelerin yaşandığı Ortadoğu’ya komşu olmamız beraberinde güvenlik sorunlarını da getiriyor. Avrupa Birliği için çok zayıf bir Türkiye, Ortadoğu’dan Avrupa’ya doğru yayılacak savaş ve göç dalgasına yol açabilir. Ancak çok güçlü Türkiye ise dünyadaki dengeleri tamamen değiştirip özellikle emperyalist alışkanlıklara sahip ülkeleri zor duruma sokabilir. Tüm bu değişken ve ihtimaller yumağı içerisinde ülke olarak her zaman ayakta olmamız gerekiyor. Bunu sağlamak “artı değer” üretmekten ve ürettiğimizi dünyaya ihraç edebilmekten geçiyor. Ekonomi yazarlarının mutlaka kullandığı efsane sözlerden birisi olan “Dolar gördüğü yeri unutmaz” sözü ülkemiz için oldukça gerçekçi bir tespit. Enflasyonla büyümeyi alışkanlık haline getiren bir ekonomik sistemde bu tip efsanelerin üstesinden gelinebilmesi için daha fazla çaba sarf edilmesi gerekiyor.

Teknoloji tabanlı üretim temel koşul. Tarım ve hayvancılıkta doğru politikalarla birlikte teknoloji üreten firmaların oluşturacağı katma değer ülkemizi doğrudan kalkındıracaktır. Yılda 267 milyar dolar ticaret fazlası veren Almanya bu konuda bize örnek teşkil edebilir. Kuşkusuz otomotiv sektörünü domine eden bir çok dünya markasının Alman menşeli olması sebebiyle bu rakam hiç de şaşırtıcı değil. Artık ekonomik kalkınmanın doğrudan devletlerle ilgili değil, o ülkedeki büyük firmalarla ilgili bir durum olduğunu biliyoruz. Devlet sadece kural koyucu ve bu kuralları adil bir şekilde uygulayıcı olarak sistemde yer alıyor. Geri kalan her şeyi Alman firmaları hallediyor.

Dolar kuru tek sorunumuz değil; asıl problemimiz ulusal paramızın diğer tüm yabancı para birimleri karşısındaki değerinin giderek azalması. Sadece Doları baz alırsak, 2000 yılında 152 dolara karşılık gelen asgari ücret, 2010 yılındaysa 389 dolara karşılık geliyordu. Asgari ücretin dolar karşılığı 2016 yılında tepe noktasına çıktı ve 1.300 lirayla 442 dolar alınabiliyordu. Ancak yaşanan ekonomik ve siyasi olaylar sebebiyle şu anda asgari ücret sadece 290 dolara karşılık geliyor. Yılbaşı itibariyle asgari ücret, kulislerde konuşulduğu gibi 2.000 TL düzeyine çekilirse mevcut kur seviyesine göre 362 dolara tekabül edecek. Elbette bu rakamlar tek başına alım gücü veya ekonomik parametreleri izah edebilecek yeterlilikte değil. Asıl mesele, çalışanın eline geçen ücretin reel olarak ne kadarlık bir alım gücüne sahip olduğu. Diğer bir deyişle, asgari ücretle geçinmeye çalışan bir kişi maaşıyla neler yapabilir? Kazandığı ücret gıda, barınma, sağlık, ulaşım ihtiyaçlarını ve kültürel faaliyetlerini temel olarak karşılayabilir mi?

Dönüp dolaşıp yine “israf ekonomisi” konusuna geliyoruz. İsraf hayatımızın her alanında karşımıza çıkabilir. Kimine göre tabakta kalan yemeklerin çöpe gitmesi israf olarak adlandırılabilir. Bazı insanlar günlük hayatımızda temizlik için kullandığımız tüketim malzemeleri (sabun, kağıt havlu, sıvı sabun vb.)üzerinden israfı ölçümleyebilir. Şirketlerde israf gereksiz kırtasiyecilik masrafları üzerinden ölçülebilir. Evimizde ise tarihi geçen gıda ürünlerinden tutun da, hala eskisi çalışıyor iken yenisi alınan elektronik eşyalar örnek olarak gösterilebilir. Kamuda ise devlet adına yapılan çeşitli harcamalar (lüks araç alımı, uygun olmayan ihaleler ile yapılan satın alımlar, lüzumsuz demirbaş alımı vb.) israf ekonomisi kapsamında değerlendirilebilir. Bir ülkenin refah içerisinde kalkınmasında bireyler arasındaki “dengeli kaynak dağılımı” en önemli etken olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu basit kural atlandığında oluşan dengesizlik içerisinde sürdürülebilir büyüme ve kalkınma gerçekleştirilemez.

Kısa dönemli yükseliş dönemleri beraberinde durgunluk ve çöküş dönemlerini getirebilir. İşte tüm bu tehlikeleri tecrübe eden bir ülke olarak atacağımız her adımı “doğru” bir şekilde atmalı ve şirketlerimizin adil rekabet edebileceği bir ekonomik yapının çatısı altında hareket etmeliyiz. Türkiye’nin güçlenmesi için yapılması gereken Türk firmalarının güçlendirilmesidir. Firmaların güçlenmesi için olması gereken ise nitelikli personelin yetişeceği bir eğitim sisteminin inşa edilmesidir. Tümevarım veya tümdengelim, arzu ettiğiniz gibi isimlendirebilirsiniz ancak sistem içerisindeki tüm unsurların birbirleri ile olan ilişkisini görmemiz, hatta anlamamız gerekiyor. İşimiz hiç kolay değil, ancak bundan çok daha zor zamanları atlattık. Türk Lirasının Dolar karşısında değer kazanıp güçlendiğini görmek istiyorsak, küresel rakiplerden daha üstün nitelikli mal ve hizmet üretmemiz gerekecek. İşte o zaman birileri “Türk Lirası gördüğü yer unutmaz” demeye başlayabilir…

Etiketler:
Share
4701 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

9+10 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Oyun Endüstrisi’nde Dengeler Değişiyor

    02 Haziran 2019 Köşe Yazıları

    Teknik anlamda arz ve talebin birbirini ölçülü bir şekilde karşıladığı durumları anlatan bir kavram olan denge, aynı zamanda dünya üzerinde bireylerin ve toplumların dikkat etmesi gereken önemli bir kriter. Benzer şekilde üreticilerin de belirledikleri satış fiyatlarında dengeyi gözetmeleri gerekiyor. Piyasalar, üretici ile tüketicinin buluştukları ve koşulların oluşturduğu bir fiyat üzerinden mübadele işlemi gerçekleştirdikleri bir alandır. Bu alandaki oyun kurallarına uyulmadığı zaman başlangıçta avantaj gibi gözüken unsurlar bir süre sonra z...
  • Akıllı Yüz Tanıma Güvenliği Artırıyor

    01 Haziran 2019 Köşe Yazıları

    Akıllı yüz tanıma, teknolojinin gelişmesi ile birlikte oldukça yaygın bir şekilde kullanılıyor. İnsan yüzünü kendine özgü bir kodla tanımlayan sistem, insan yüzündeki burun, dudak ve çene gibi yüz şekillerini bir çeşit algoritma olarak tanımlayarak insan yüzlerinin en doğru şekilde tanınması için kullanılıyor. Sisteme daha önceden tanımlanmış yüzler geçmişteki kayıtlardan veya canlı yapılan yayınlar üzerinden bulunabiliyor. İşin en güzel tarafı da görüntü kaynağı olarak sadece güvenlik kameralarını kullanmanın bir zorunluluk olmaması. Farklı ka...
  • Dijital Oyun Platformları ve İndirimli Oyunlar

    02 Mayıs 2019 Köşe Yazıları

    Ekonomik olarak zor zamanlardan geçtiğimiz bu dönemi de elbette atlayacağız. Ancak amacımız en az hasarla atlatabilmek olmalı. Tasarrufumuzun halihazırda azalmasını engelleyemiyoruz, harcama tarafında ise çok bilinçli tercihler yapmalıyız. Özellikle bilgisayar oyuncularının karşılaştığı en önemli problem yeni oyunların uçuk fiyat etiketlerine sahip olması. Örneğin yakın zamanda başta PC olmak üzere PS4 ve Xbox platformlarında da satışa sunulan Bioware'nin yeni şaheseri "Anthem" adlı oyunun bilgisayar versiyonu 360 liradan satılıyor. Konsol vers...
  • Sextortion Yöntemi İle Şantaj

    01 Mayıs 2019 Köşe Yazıları

    Son zamanlarda internet kullanıcılarının e-posta adreslerine oldukça ilginç bir mesaj ulaşıyor. Mesajda özetle; “Cinsel içerikli video izlerken sizi web kamerasından kaydettik. Eğer 48 saate kadar şu kadar para ödemezseniz sizi işfa edeceğiz...” deniyor. Hayatlarında ilk defa bu kadar mahrem konuları içeren bir şantaj mesajı ile karşılaşanlar çok şaşırdılar. Özellikle de hem web kamerası kullananlar hem de cinsel içerikli web sitelerini ziyaret edenler için mesaj oldukça sıkıntılı bir durum oluşturuyordu. Sextortion Yöntemi olarak adlandırılan ...