logo

Dolar Gördüğü Yeri Unutur Mu?


Erkut Altındağ
erkutaltindag@gmail.com

Ağırlıklı olarak bizden daha güçlü ülke ekonomilerinin oluşturduğu bir yapı olan Avrupa Birliği’ne bu kadar yakın bir coğrafyada olmanın çeşitli avantajları ve dezavantajları bulunuyor. Aynı zamanda askeri olarak sıcak gelişmelerin yaşandığı Ortadoğu’ya komşu olmamız beraberinde güvenlik sorunlarını da getiriyor. Avrupa Birliği için çok zayıf bir Türkiye, Ortadoğu’dan Avrupa’ya doğru yayılacak savaş ve göç dalgasına yol açabilir. Ancak çok güçlü Türkiye ise dünyadaki dengeleri tamamen değiştirip özellikle emperyalist alışkanlıklara sahip ülkeleri zor duruma sokabilir. Tüm bu değişken ve ihtimaller yumağı içerisinde ülke olarak her zaman ayakta olmamız gerekiyor. Bunu sağlamak “artı değer” üretmekten ve ürettiğimizi dünyaya ihraç edebilmekten geçiyor. Ekonomi yazarlarının mutlaka kullandığı efsane sözlerden birisi olan “Dolar gördüğü yeri unutmaz” sözü ülkemiz için oldukça gerçekçi bir tespit. Enflasyonla büyümeyi alışkanlık haline getiren bir ekonomik sistemde bu tip efsanelerin üstesinden gelinebilmesi için daha fazla çaba sarf edilmesi gerekiyor.

Teknoloji tabanlı üretim temel koşul. Tarım ve hayvancılıkta doğru politikalarla birlikte teknoloji üreten firmaların oluşturacağı katma değer ülkemizi doğrudan kalkındıracaktır. Yılda 267 milyar dolar ticaret fazlası veren Almanya bu konuda bize örnek teşkil edebilir. Kuşkusuz otomotiv sektörünü domine eden bir çok dünya markasının Alman menşeli olması sebebiyle bu rakam hiç de şaşırtıcı değil. Artık ekonomik kalkınmanın doğrudan devletlerle ilgili değil, o ülkedeki büyük firmalarla ilgili bir durum olduğunu biliyoruz. Devlet sadece kural koyucu ve bu kuralları adil bir şekilde uygulayıcı olarak sistemde yer alıyor. Geri kalan her şeyi Alman firmaları hallediyor.

Dolar kuru tek sorunumuz değil; asıl problemimiz ulusal paramızın diğer tüm yabancı para birimleri karşısındaki değerinin giderek azalması. Sadece Doları baz alırsak, 2000 yılında 152 dolara karşılık gelen asgari ücret, 2010 yılındaysa 389 dolara karşılık geliyordu. Asgari ücretin dolar karşılığı 2016 yılında tepe noktasına çıktı ve 1.300 lirayla 442 dolar alınabiliyordu. Ancak yaşanan ekonomik ve siyasi olaylar sebebiyle şu anda asgari ücret sadece 290 dolara karşılık geliyor. Yılbaşı itibariyle asgari ücret, kulislerde konuşulduğu gibi 2.000 TL düzeyine çekilirse mevcut kur seviyesine göre 362 dolara tekabül edecek. Elbette bu rakamlar tek başına alım gücü veya ekonomik parametreleri izah edebilecek yeterlilikte değil. Asıl mesele, çalışanın eline geçen ücretin reel olarak ne kadarlık bir alım gücüne sahip olduğu. Diğer bir deyişle, asgari ücretle geçinmeye çalışan bir kişi maaşıyla neler yapabilir? Kazandığı ücret gıda, barınma, sağlık, ulaşım ihtiyaçlarını ve kültürel faaliyetlerini temel olarak karşılayabilir mi?

Dönüp dolaşıp yine “israf ekonomisi” konusuna geliyoruz. İsraf hayatımızın her alanında karşımıza çıkabilir. Kimine göre tabakta kalan yemeklerin çöpe gitmesi israf olarak adlandırılabilir. Bazı insanlar günlük hayatımızda temizlik için kullandığımız tüketim malzemeleri (sabun, kağıt havlu, sıvı sabun vb.)üzerinden israfı ölçümleyebilir. Şirketlerde israf gereksiz kırtasiyecilik masrafları üzerinden ölçülebilir. Evimizde ise tarihi geçen gıda ürünlerinden tutun da, hala eskisi çalışıyor iken yenisi alınan elektronik eşyalar örnek olarak gösterilebilir. Kamuda ise devlet adına yapılan çeşitli harcamalar (lüks araç alımı, uygun olmayan ihaleler ile yapılan satın alımlar, lüzumsuz demirbaş alımı vb.) israf ekonomisi kapsamında değerlendirilebilir. Bir ülkenin refah içerisinde kalkınmasında bireyler arasındaki “dengeli kaynak dağılımı” en önemli etken olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu basit kural atlandığında oluşan dengesizlik içerisinde sürdürülebilir büyüme ve kalkınma gerçekleştirilemez.

Kısa dönemli yükseliş dönemleri beraberinde durgunluk ve çöküş dönemlerini getirebilir. İşte tüm bu tehlikeleri tecrübe eden bir ülke olarak atacağımız her adımı “doğru” bir şekilde atmalı ve şirketlerimizin adil rekabet edebileceği bir ekonomik yapının çatısı altında hareket etmeliyiz. Türkiye’nin güçlenmesi için yapılması gereken Türk firmalarının güçlendirilmesidir. Firmaların güçlenmesi için olması gereken ise nitelikli personelin yetişeceği bir eğitim sisteminin inşa edilmesidir. Tümevarım veya tümdengelim, arzu ettiğiniz gibi isimlendirebilirsiniz ancak sistem içerisindeki tüm unsurların birbirleri ile olan ilişkisini görmemiz, hatta anlamamız gerekiyor. İşimiz hiç kolay değil, ancak bundan çok daha zor zamanları atlattık. Türk Lirasının Dolar karşısında değer kazanıp güçlendiğini görmek istiyorsak, küresel rakiplerden daha üstün nitelikli mal ve hizmet üretmemiz gerekecek. İşte o zaman birileri “Türk Lirası gördüğü yer unutmaz” demeye başlayabilir…

Etiketler:
Share
4797 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

9+9 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • 51. Bölge Baskını

    02 Ağustos 2019 Köşe Yazıları

    İnternet'te bir şaka olarak başlayan 51. Bölgeye baskın gerçekleştirme etkinliği, yaklaşık 2 milyon kişinin katılım için Facebook sayfasında beğeni yapmasıyla birlikte bambaşka bir olaya dönüştü. Tamamen kurgu bir faaliyet olarak düşünülen ve 51. bölgedeki askeri üslere aynı anda binlerce insanın "Naruto koşusu" yaparak girmesi ve yıllardır gizlenen araştırmaları ortaya çıkarmaya çalışması fikri, gün geçtikçe profesyonel bir şekilde planlanan bir baskın olma yolunda ilerliyor. Belki de dünya üzerindeki en organize ve en kalabalık baskından bahs...
  • Mükemmele Ulaşmak Hayatı Iskalamak mı?

    01 Ağustos 2019 Köşe Yazıları

    Üniversitede okuduğum 1980’li yıllarda çalışma hayatı şimdikinden çok daha kolaydı. İş bulmak için sadece üniversite mezunu olmanız yeterli sayılırdı. Hele bir de azıcık İngilizce biliyorsanız neredeyse işsiz kalma ihtimalimiz yok gibiydi. O dönemde işverenler sizden elinizden gelenin en iyisini yapmanızı isterler ve çok fazla mükemmellik aramazlardı. Kariyer yapmak isteyen çalışanların yapması gereken sadece işini iyi yapmaktı. Alınan eğitim elbette çok önemliydi ama farklı sebeplerden dolayı eğitim alamayanlar bile ek kurs ve eğitimlerle açık...
  • Birikimlerinizi Yatırıma Dönüştürün

    02 Temmuz 2019 Köşe Yazıları

    Gelişmiş ülkeler ile bu kategoriye girmeyen diğer ülkeler arasında elbette birçok yapısal farklılık bulunuyor. Ancak bu farkların belki de en önemlisi tasarrufların yatırıma dönüşme oranı üzerinden hesaplanabilir. Peki yatırım neden bu kadar önemli? Sadece sahip olduğumuz sermayenin faiz seviyesinin üzerine çıkması ve değerlenmesi için değil; aynı zamanda ülkemiz ekonomisine katma değer sağlaması ve istihdama doğrudan katkısı sebebiyle kritik bir anlam ifade ediyor. Yüksek faiz yatırımın en büyük düşmanıdır. İnsanlar hiç enerji sarf etmeden ve ...
  • Yapay Zeka İş Modellerini Değiştirecek

    01 Temmuz 2019 Köşe Yazıları

    Yapay zeka, bir bilgisayarın veya bir robotun faaliyetlerini insan beynine benzer şekilde yerine getirme kabiliyeti olarak tanımlanabilir. Diğer bir deyişle insana benzeyen davranışlar sergileyebilen makinelerdir. Günümüzde şehirlerin yapay zekadan çok daha fazla yararlanmak istediğini biliyor ve bunu devletlerin teknoloji ile ilgili bir politika olarak programlarına aldıklarına şahit oluyoruz. Yapay Zeka İle Hız ve Güvenlik Artışı Yapay zeka çok farklı alanlarda kullanılabiliyor. Akıllı evler, akıllı şehirler, akıllı fabrikalar ve akıllı s...