logo

Robot İşçi Aranıyor


Erkut Altındağ
erkutaltindag@gmail.com

Sadece robotlar için piyasaya sürülen gazetelerden iş ilanı kovalayan yapay zekâya sahip makineler ile karşılaşma ihtimalimiz giderek artıyor. Yıllar önce bilgisayarların işimizi kolaylaştırmalarını hedefleyerek onları hayatımıza dâhil ettik, şimdi ise onların hayatımızı yönlendirmelerini izliyoruz. Önce günlük işlerimizi hızlandırdılar, sonra kendilerine bağımlı hale getirdiler ve şimdi de işimizi elimizden alacaklar. Belki de yapay zekâya sahip robotların kurduğu bir medeniyette kendimizi onlara hizmet eder bir durumda bulacağız. Peki, böyle bir tehdit yakın bir zamanda gerçekleşebilir mi? Şu anda endişe etmemiz gereken potansiyel bir tehlike var mı? Bu sorunun cevabı için yakın geçmişe kısa bir yolculuk yapmamız gerekiyor.

1980’li yıllar itibariyle kişisel bilgisayarların ev kullanıcıları ile buluşması, aynı zamanda teknolojinin de tüm dünyada yayılma sürecini başlatmış oldu. Meraklı kullanıcılar ürün geliştirme süreçlerini bizzat kendileri deneyip birçok alandaki sıçramaların öncüsü oldular. Donanım ve yazılım olarak ev bilgisayarları müthiş bir keşif alanı olarak kullanıldı. O dönemin şanslı kullanıcıları yeni yazılım dillerini öğrendi, işlemci ve RAM’ler hakkında bilgi topladı, hatta birbiri ile uyumlu parçalardan oluşan ev bilgisayarları oluşturdular. Belki de bu makaleyi okuyan birçok bilgisayar kullanıcısı zamanında bir kağıt üzerinde evi için alacağı bilgisayarın parçalarını tek tek yazıp dolar bazında hesaplamıştır. 90’lı yılların dergilerinde bilgisayar parçalarının fiyatlarının tek tek yazdığı ilanlar vardı. Kasa, işlemci, hard disk, ses kartı, ekran kartı gibi bileşenlerin çoğunu kendimiz seçer ve bütçemize en uygun bilgisayarı seçmeye çalışırdık. Belki bu ince hesaplar halen internet üzerinden de olsa devam ediyor, ancak bazı heyecanları çok daha hızlı bir şekilde tükettiğimiz gerçeğinin da farkında olmalıyız. Teknolojik cihazlara plan merakımız giderek artınca, günlük hayatta onlara karşı olan bağımlılığımız da aynı doğrultuda değişti. Artık yanımızda cep telefonu olmadan dışarıya çıkamıyoruz, telefonun şarjı bittiği zaman ne yapacağımızı şaşırıyoruz. Televizyonun olmadığı bir ev hayal edilemediği gibi, ofis ortamında bilgisayarımız olmadan hiçbir iş yapamıyoruz. İnternet üzerinden üye olduğumuz sosyal medya sitelerini gün içerisinde defalarca ziyaret ediyoruz. Elbette bu eylemlerin bazıları hayatımızı kolaylaştırıyor, ancak bizi nelerden uzaklaştırdığının farkında mıyız?

Geçtiğimiz ay Japonya’da bir bankanın müşterileri karşılamak ve onların ruh hallerine göre bilgi verebilecek, işlem için yönlendirebilecek bir insanımsı robotu çalıştırmaya başladığı ile ilgili haberlere denk gelmiş olabilirsiniz. Bu haberlerin sayısı giderek artacak. Hatta önümüzdeki 10 yıl boyunca katlanarak artıp, kısa bir süre sonra “olağan” bir habere dönüştüğü için gazetelerde veya haber portallarında bu tip haberlere rastlayamayacağız. Şu anda bize “işe alınan robot” haberleri ilginç gelebilir, tıpkı bir zamanlar otomatik açılan kapıların veya görüntülü görüşmelerin büyük bir heyecanla karşılandığı dönemlerde olduğu gibi. Ancak şimdi otomatik olarak açılmayan bir kapı gördüğümüz zaman şaşırıyoruz veya yolda giderken bile bir tanıdığımız ile görüntülü görüşmek hayatın adeta doğal bir parçası olmuş durumda. Belki de 2050 yılına gelmeden ofis ortamında bizimle birlikte çalışan yeni arkadaşlarımıza çoktan alışmış olacağız. Birlikte sigara veya çay molası veremesek bile onlarla aynı safta olmanın ve aynı takımda birlikte çalışmanın hissettireceği duyguları yaşayacağız. Ama onlar yorulmayacaklar, aileleri için özel izin istemeyecekler, maaş konusunda takıntılı olmayacaklar, dedikodu yapıp şehir efsaneleri ile şirkete zarar vermeyecekler; ancak daha da önemlisi sorgusuz sualsiz “itaat” edecekler.

İşyerinde robot çalıştırmak belirli katı kurallar ile desteklenmediği sürece insanoğlunu çok yakın gelecekte büyük bir istihdam sorunu bekliyor. Bu kurallar ile ilgili bir çok öneri var. Bunların başında işyerindeki robotların insan sayısına oranla belirli bir yüzdeyi geçmemesi veya bazı sektörlerde robotların kullanılmaması gibi alternatifler mevcut. Yine de işverenler ve yöneticiler için düşük maliyet ve yüksek performans ile hizmet verebilecek robotlar her zaman tercih sebebi olacaktır. Buradaki en önemli husus, özellikle yöneticilerin bir gün geldiğinde kendilerinin de başka bir robot ile değiştirilebileceği gerçeğini unutmamaları gerektiğidir. İşverenler için ise tehlike daha derin: Robotlar bir gün itaat etmeyi redettikleri ve kendi soylarını korumak istedikleri zaman kimseden emir almayacakları düşünülürse, böyle bir ortamda işveren olmayı kimse arzu etmeyecektir. Kısaca, şu anda takip ettiğimiz iş ilanları hala bize, yani “insanlara” yönelik iken bunun keyfini çıkartalım. Çünkü istenmeyeceğimiz bir dünya adım adım yaklaşıyor…

Etiketler: » »
Share
2782 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

7+9 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Yeni Dünya Ekonomisi

    02 Şubat 2018 Köşe Yazıları

    Ülkemizin yeni dünya ekonomisi içinde yer alması için katma değeri olan mal ve hizmetler üretebilmek tüm firmalarımızın temel hedefi olsa da, bu yolda ilerlemek için belirli bir potansiyele sahip olmak gerekiyor. Sadece girişimcilik değil, aynı zamanda nitelikli personel çalıştırabilme ve Ar-Ge faaliyetlerini uygulamaya dönük sürdürebilmek anahtar bazı özellikler. "Fakir her zaman fakir kalır, zengin ise her gün daha da zenginleşir" ifadesi ile kolayca tanımlanabilecek Fakirlik Paradoksu için bu köşede önceki yıllarda defalarca tanımlar yapıp, ...
  • Yurtdışı e-Ticaret Sitelerinde Siparişi Yasak Ürünler

    01 Şubat 2018 Köşe Yazıları

    Yurtdışı e-ticaret sitelerinde alışveriş yaparken siparişi yasak ürünler konusuna çok dikkat etmelisiniz. Çünkü yurtdışından bir ürünü sipariş ederken Türkiye Gümrük Kanunları’na uymanız gerektiğini aklınızdan çıkarmayın. Sipariş etmeden önce yasa gereği ülkeye sokulmasının yasak olduğu ürünlerin neler olduğunu maddeler halinde listeleyeceğim. Vergi Oranları %18 veya %20 Her bir sevkiyat için kıymeti 1500 Avro'yu, ağırlığı ise 30 kg’mı aşmayan eşyaya geldiği ülkeye göre tek ve kesin vergi oranı uygulanacaktır. Söz konusu vergi oranları eş...
  • WhatsApp Kullanıcıları Dikkat

    01 Ocak 2018 Köşe Yazıları

    Eğer WhatsApp uygulamasını sıkça kullanıyorsanız bu yazıyı sonuna kadar okumanızı öneriyorum. Çünkü bu yazıda hem güvenlikle ilgili bir konudan bahsedeceğim, hem pek bilinmeyen bir püf noktasını anlatacağım, hem de bu uygulamasının artık çalışmayacağı telefonları listeleyeceğim. WhatsApp Hesabınız Ele Geçirilebilir mi? WhatsApp uygulaması genel olarak kullanım açısından oldukça güvenli olmasına karşın dikkat etmez, telefonunuzu bir başkasına verir veya ortalık bir yerlerde bırakırsanız hem mesajlarınız başka birileri tarafından görülebilir...
  • Bitcoin

    01 Ocak 2018 Köşe Yazıları

    Yeni bir mübadele aracının çok kısa bir süre içerisinde bu kadar değerlenmesi ve dünyanın gündemini belirlemesi pek de tahmin edilebilir bir durum değil. Birçok ülke Bitcoin ve benzeri para birimlerinin yasal mevzuata uyarlanması ile ilgili çalışmalara başladı. Somut olmayan, elle tutulamayan bir para birimi kulağa çok güvenilir gelmese de, akla şu soru geliyor: Sahip olduğumuz finansal portföyümüzün ne kadarı somut ve maddi olarak evinizde fiziksel bir alan kaplıyor? Maaşımızı bile artık bankadan çekmiyor; çevrimiçi hizmetleri kullanarak tüm ö...