logo

Teknolojik Havadisler – Sezon Finali

Erkut Altındağ

Erkut Altındağ
erkutaltindag@gmail.com
Teknolojik Havadisler – Sezon Finali

İnternet üzerinden yapılan bankacılık ve benzeri üst düzey güvenlik gerektiren işlemler ne kadar güvenilir bir şekilde gerçekleştirilebilir?

Bu sorunun net bir cevabı var gibi gözükse de işin içinde “insan” değişkeni varsa her ihtimali değerlendirmeye almak gerekiyor. Çünkü üst düzeydeki güvenlik sistemlerini geliştirenler de bizden birileri olduğu için her zaman yazılımlarda bir “arka kapı” olabileceği gerçeğini unutmamak gerekir. Basit bir örnek üzerinden anlatmak gerekirse, diyelim ki hayatınızı değiştirecek bir sınava gireceksiniz. Bu sınavın soruları çok özel bir merkezde, dışarıya sızdırılması mümkün olmayan bir yapı içerisinde hazırlanıyor. Sınav günü müthiş güvenlik önlemleri altında sınava giriyorsunuz. Bozuk paralarınızdan tutun da evinizin anahtarına kadar her şeyi dışarıda bırakarak sınav salonuna giriyorsunuz. Sınavınızı her adayla eşit koşullar altında oluyorsunuz. Bu kısma kadar her şey kulağa mantıklı ve oldukça güvenilir geliyor. Aslında işin görünmeyen kısmında soruların güvenilir merkezden çeşitli kişilere dağıtılması, veya soruların kitapçıklara aktarılırken yedeklenmesi durumunda oluşabilecek bir bilgi transferi, sizin oldukça masumane olduğunu düşündüğünüz bir sınavın kazananlarını baştan aşağıya değiştirebiliyor. Yani en başta alınan güvenlik önlemleri, sınav sırasında uygulanan katı kurallar sadece gizli gerçeği gölgelemek için bir teknik sayılabilir.

Özellikle eğitim sisteminde tüm ülkelerin yaşadığı bir sorun olarak ortaya çıkan sınav sorularının güvenliği, ülkemizde de sıkça tartışılan bir konu başlığı. Hatta geçtiğimiz yıllarda bir süreliğine hiç gündemden düşmeyen bir konu olmuş ve aylarca tartışılmıştı. Sınav sorularının güvenliği konusunda çok farklı teknikler uygulayan bir çok ülke olsa da tamamen başarıya ulaşan bir ülkeden söz edemeyiz. Tekrar internet işlemlerinin güvenliği konusuna gelirsek, sistemi aşırı güvenli hale getiren mekanizma, aynı zamanda güvenlik işlemlerinin başlatıldığı noktadan hemen önce sisteme erişebilir. Bu da tüm sistemin sistemi yöneten kişiye açık olması, dışarıya ise güvenli olması anlamına gelir. Özellikle bankacılık işlemlerinde bizim beklediğimiz bankaya olan kurumsal güven nedeniyle böyle bir ihtimalin var olmaması üzerine kurulu bir temenniden öte bir şey değildir. Özetle, sızılamayacak hiçbir sistem veya manipüle edilemeyecek hiçbir yazılım bulunmuyor. İnternetten işlem yaparken mümkün olduğunca güvenli bir bilgisayardan girmeli, şifreler için sanal klavye kullanmalı ve şüpheli işlemlerden uzak durmalıyız. Tüm bunlara rağmen eğer sizin hesabınıza ulaşmak isteyen profesyonel birisi varsa, çok da şansınız yok demektir.

Küresel olarak artan enerji ihtiyacının çözümü nedir?

Nükleer enerji! En azından keşfettiğiniz enerji türleri arasındaki en güçlü aday olma özelliğini taşıyan nükleer enerjidir. Diğer her yol denendi, denenmeye de devam ediyor. Termodinamiğin kurallarını da hesaba kattığımızda bir enerjinin ortaya çıkması, başka bir enerji kullanmaya ihtiyacını ortaya çıkartıyor. Elektriğe dönüştürülebilecek her enerji türü farklı yollardan bir şekilde denendi. Su, rüzgar, hareket… Hiçbirisi atomun parçalanması sırasında açığa çıkan enerji kadar memnun edici sonuçlar vermedi. Hepimizin algısının ötesinde bir enerji türü ortaya çıkmadıkça, en geçerli ve verimli enerji üretimi yöntemi olarak atom enerjisini kullanmak zorundayız. Yeni nesil santraller ve alınacak güvenlik önlemleri sayesinde de oluşabilecek riskler minimuma indirilmelidir. Artan enerji ihtiyacı, petrole olan talebin azalması ile tamamen elektrik üzerinde odaklanacak. Her ne kadar rüzgar santralleri ile nüfusu az ülkeler bu ihtiyaçlarını karşılayabilecek ve otonom kapasiteye ulabilecek durumda olsalar da, gelişmekte olan ve nüfusu kalabalık ülkeler atom enerjisini seçmek zorunda kalacak. Son olarak bir uyarı ile yazıyı tamamlayalım: Doğanın temelini oluşturan yapı taşlarını sürekli parçalayıp enerji elde etmeye çalışmak bizim açımızdan parlak bir fikir gibi görünebilir; yine de doğanın dengesi ile oynamanın, tabiatın nasıl müthiş bir intikam planı ile karşımıza çıkacağı gerçeğini değiştirmeyeceğini bilmek zorundayız!..

Yrd. Doç. Dr. Erkut Altındağ
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
Beykent Üniversitesi

Etiketler:
1872 Kez Görüntülendi.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • ChatGPT 5.2 İle Yapay Zekâda Yeni Dönem Başladı

    01 Aralık 2025 Köşe Yazıları

    Yapay zekâ tabanlı sohbet ve üretkenlik araçlarında küresel ölçekte kullanılan ChatGPT, 5.2 sürümüyle önemli bir güncellemeye imza attı. OpenAI tarafından kullanıma sunulan yeni sürüm, özellikle akıl yürütme, bağlam takibi ve profesyonel içerik üretimi alanlarında dikkat çekici iyileştirmeler sunuyor. Daha Derin Akıl Yürütme, Daha Tutarlı Yanıtlar ChatGPT 5.2’nin en belirgin yeniliklerinden biri, karmaşık konularda daha tutarlı ve mantık zinciri güçlü yanıtlar üretebilmesi oldu. Ekonomi, teknoloji, hukuk ve strateji gibi alanlarda verilen c...
  • Yapay Zekâ Halüsinasyonu Nedir?

    02 Eylül 2025 Köşe Yazıları

    Son yıllarda ChatGPT, Bard ve Copilot gibi yapay zekâ uygulamaları hayatımıza girdi. Öğrenciler ödev yapıyor, gazeteciler haber yazıyor, şirketler rapor hazırlıyor. Ancak yapay zekânın hızlı yükselişinin beraberinde getirdiği kritik bir sorun var: halüsinasyon. “Yapay zekâ halüsinasyonu” denildiğinde akla bir makinenin rüya görmesi gelse de aslında durum daha farklı. Halüsinasyon, yapay zekânın yanlış bilgileri gerçekmiş gibi üretmesi anlamına geliyor. Halüsinasyon Nasıl Oluşuyor? Yapay zekâ için milyonlarca metin üzerinde eğitilmiş bir ta...
  • Cep Telefonunuzu Şarj Ederken Nelere Dikkat Etmelisiniz ?

    01 Ekim 2024 Köşe Yazıları

    Cep telefonunuzu şarj ederken telefonunuzdan daha fazla verim alabilmek için bazı konulara dikkat etmelisiniz. Çünkü günümüzde cep telefonları modern yaşamın bir parçası haline geldi. Telefonların doğru bir biçimde şekilde şarj edilmesi cihazın performansını arttırır. Dahası ekonomik ömürlerini de uzatır. Telefonunuzu Şarj Ederken İşte size şarj ederken dikkat etmeniz gereken bazı temel bilgiler Güvenli Bir Yerde Şarj Edin Telefonunuzu şarj ederken ıslak alanlardan ve çevresinde su bulunan yerlerden uzak durun. Özellikle kablonuzda hasa...
  • Sosyal Medyada Dunning-Kruger Etkisi

    01 Aralık 2023 Köşe Yazıları

    Sosyal medya, günümüzde bireylerin düşüncelerini, duygularını ve bilgilerini paylaşmaları için popüler bir platform haline geldi. Fakat bazen sosyal medya üzerindeki tartışmalar ve bilgi paylaşımları Dunning-Kruger etkisi ile açıklanabiliyor. Sosyal psikologlar David Dunning ve Justin Kruger’ın ortaya çıkardığı bu önyargı ile kişiler bir hayalî üstünlüğün bilişsel önyargısı ile ilişkilendiriyorlar. İnsanların yetersiz olduğu durumları fark edememesi hali olarak da açıklanabilir. Bu durumda olan insanların yeterlilik düzeylerini nesnel olarak de...