logo

“Adli Bilişim”


Aykut Altındağ
aykut@maxihaber.net

Bir suç işlendiği zaman şuç işleyen kişi veya kişiler arkalarında mutlaka bir iz bırakırlar. Bilişim sistemleri kullanılarak işlenen suçlarda bırakılan tüm izler “dijital delil” olarak adlandırılır. Dijital delillerin takip edilerek bulunduğu alan ise dijital medyadır. Dijital medya üzerinde var olan verilerin keşfedilmesi, silinmiş, şifreli ya da hasar görmüş dosyaların ve bilgilerin kurtarılması veya elde edilmesi bir dava aşamasında ve ifadelerde yargıya yardımcı olur. Yukarıdaki bilgiler ışığında; işlenen suçla ilgili dijital delillerin zarar görmeden, net bir şekilde yargı önüne delil olarak sunulmaya hazır hale getirilmesini oluşturan, bilimsel dayanağı olan tekniklerden faydalanarak yapılan delil inceleme sürecini “Adli Bilişim” (Computer Forensics) olarak tanımlayabiliriz. Daha sağlıklı bir tanım yapmak gerekirse Adli Bilişim: Sayısal (Dijital) verileri elde etme, muhafaza etme ve analiz etme işlemlerinin mahkeme aşamasına kadar uygulanmasıdır.

Adli Bilişim’e bir bilişim suçu işlendiği zaman gerek duyulur. O yüzden “Bilişim Suçu” tanımını da iyi bilmemiz gerekir. Bilişim suçu; Bilgisayar, çevre birimleri, pos makinesi, cep telefonu ve benzeri teknolojik cihazlar kullanılarak işlenilen suçlar olarak tanımlanabilir. Aslında resmi olarak Bilişim suçu kavramı Türk Ceza Hukukuna ilk defa 1991 yılında 3756 sayılı Kanunla girmiştir. Bilişim Alanında Suçlar başlığı altında Türk Ceza Kanunu’nun 525 inci maddesinin (a-b-c-d) bentlerindeki düzenlemeleri yapan Yasa koyucumuzun bilişim alanı ihlallerini bilişim suçu olarak isimlendirdiğini görmekteyiz. Kanunda beş ayrı suç tipinden bahsetmek mümkündür. Bunlar sırası ile;

1-Sistemde yer alan ve sır teşkil eden bilgiyi hukuka aykırı olarak elde edip öğrenmek,
2-Başkasına zarar vermek için sistemde bulunan bilgileri kullanmak, nakletmek, çoğaltmak,
3-Başkasına zarar vermek veya kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadı ile sistemi ve unsurlarını tahrip etmek, değiştirmek, silmek, sistemin işlemesine engel olmak, yanlış biçimde işlemesini sağlamak,
4-Sistemi kullanarak kendisi veya başkası lehine hukuka aykırı yarar sağlamak, dolandırıcılık,
5-Sistemi kullanarak sahtecilik yapmaktır.

Genel olarak baktığımızda bilişim suçları ikiye ayrılır. İçeriğinde siber terörizm, tehdit taciz ve çocuk pornosu gibi ögeler bulunan suçlar şiddet içeren şuçlar olarak adlandırılır. Şiddet içermeyen suçlara ise sanal ihlal, sanal hırsızlık, sanal dolandırıcılık, sanayi casusluğu ve diğer şiddet içermeyen suçları sayabiliriz.

Yargı aşamasında kullanılacak olan bilgisayar delilleri çok narin yapıya sahiptir. Özel bir itina gösterilmezse kolaylıkla silinebilir veya tehlikeye düşebilir. Ayrıca bir delilin geçerli sayılabilmesi için 5 ayrı özelliğinin olması gerekmektedir. Bunlar;

1- Akla uygunluk ve kabul edilebilirlik
2- Gerçeklik – Doğrudan ilgili olmak
3- Tamam ve eksiksiz olmak
4- Güvenilirlik
5- İnanılabilirlik

Günümüzde bilişim ile ilişkisi olmayan suç neredeyse kalmamıştır. Artık dijital deliller sadece bilişim suçları açısından değil çocuk tacizi, uyuşturucu, cinsel saldırı ve kayıp insanlar gibi birçok olayın çözümünde de kullanılmaktadır. Dijital delilleri toplamak büyük zaman alan ve uzmanlık gerektiren bir iştir. O yüzden konunun uzmanların dışında tecrübesiz kişilerce araştırılması olası dijital delillere geri dönüşü olmayan hasar verilmesine yol açabilir.

Özetle Adli Bilişim çok hassas ve özel uzmanlık gerektiren bir konudur. Uzmanlar ne kadar eğitimli, tecrübeli ve yetenekliyse davaların sonuçlanması da kısalacaktır.

Yazımı Voltaire’in bir deyişi ile noktalıyorum. ‘Çalışmak bizi şu üç şeyden kurtarır: Can sıkıntısı, kötü alışkanlıklar, yoksulluk.’

2009 Yılının herkese mutluluk, sağlık ve huzur getirmesini temenni ederim.

Aykut Altındağ
Genel Yayın Yönetmeni
www.maxihaber.net – “Online Sektörel Gazete”

Aykut Altındağ Kimdir?
http://www.maxionline.net/aykut/aykutaltindag1.htm

Etiketler: » »
Share
996 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

10+7 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Yeni Dünya Ekonomisi

    02 Şubat 2018 Köşe Yazıları

    Ülkemizin yeni dünya ekonomisi içinde yer alması için katma değeri olan mal ve hizmetler üretebilmek tüm firmalarımızın temel hedefi olsa da, bu yolda ilerlemek için belirli bir potansiyele sahip olmak gerekiyor. Sadece girişimcilik değil, aynı zamanda nitelikli personel çalıştırabilme ve Ar-Ge faaliyetlerini uygulamaya dönük sürdürebilmek anahtar bazı özellikler. "Fakir her zaman fakir kalır, zengin ise her gün daha da zenginleşir" ifadesi ile kolayca tanımlanabilecek Fakirlik Paradoksu için bu köşede önceki yıllarda defalarca tanımlar yapıp, ...
  • Yurtdışı e-Ticaret Sitelerinde Siparişi Yasak Ürünler

    01 Şubat 2018 Köşe Yazıları

    Yurtdışı e-ticaret sitelerinde alışveriş yaparken siparişi yasak ürünler konusuna çok dikkat etmelisiniz. Çünkü yurtdışından bir ürünü sipariş ederken Türkiye Gümrük Kanunları’na uymanız gerektiğini aklınızdan çıkarmayın. Sipariş etmeden önce yasa gereği ülkeye sokulmasının yasak olduğu ürünlerin neler olduğunu maddeler halinde listeleyeceğim. Vergi Oranları %18 veya %20 Her bir sevkiyat için kıymeti 1500 Avro'yu, ağırlığı ise 30 kg’mı aşmayan eşyaya geldiği ülkeye göre tek ve kesin vergi oranı uygulanacaktır. Söz konusu vergi oranları eş...
  • WhatsApp Kullanıcıları Dikkat

    01 Ocak 2018 Köşe Yazıları

    Eğer WhatsApp uygulamasını sıkça kullanıyorsanız bu yazıyı sonuna kadar okumanızı öneriyorum. Çünkü bu yazıda hem güvenlikle ilgili bir konudan bahsedeceğim, hem pek bilinmeyen bir püf noktasını anlatacağım, hem de bu uygulamasının artık çalışmayacağı telefonları listeleyeceğim. WhatsApp Hesabınız Ele Geçirilebilir mi? WhatsApp uygulaması genel olarak kullanım açısından oldukça güvenli olmasına karşın dikkat etmez, telefonunuzu bir başkasına verir veya ortalık bir yerlerde bırakırsanız hem mesajlarınız başka birileri tarafından görülebilir...
  • Bitcoin

    01 Ocak 2018 Köşe Yazıları

    Yeni bir mübadele aracının çok kısa bir süre içerisinde bu kadar değerlenmesi ve dünyanın gündemini belirlemesi pek de tahmin edilebilir bir durum değil. Birçok ülke Bitcoin ve benzeri para birimlerinin yasal mevzuata uyarlanması ile ilgili çalışmalara başladı. Somut olmayan, elle tutulamayan bir para birimi kulağa çok güvenilir gelmese de, akla şu soru geliyor: Sahip olduğumuz finansal portföyümüzün ne kadarı somut ve maddi olarak evinizde fiziksel bir alan kaplıyor? Maaşımızı bile artık bankadan çekmiyor; çevrimiçi hizmetleri kullanarak tüm ö...