logo

“Adli Bilişim”


Aykut Altındağ
aykut@maxihaber.net

Bir suç işlendiği zaman şuç işleyen kişi veya kişiler arkalarında mutlaka bir iz bırakırlar. Bilişim sistemleri kullanılarak işlenen suçlarda bırakılan tüm izler “dijital delil” olarak adlandırılır. Dijital delillerin takip edilerek bulunduğu alan ise dijital medyadır. Dijital medya üzerinde var olan verilerin keşfedilmesi, silinmiş, şifreli ya da hasar görmüş dosyaların ve bilgilerin kurtarılması veya elde edilmesi bir dava aşamasında ve ifadelerde yargıya yardımcı olur. Yukarıdaki bilgiler ışığında; işlenen suçla ilgili dijital delillerin zarar görmeden, net bir şekilde yargı önüne delil olarak sunulmaya hazır hale getirilmesini oluşturan, bilimsel dayanağı olan tekniklerden faydalanarak yapılan delil inceleme sürecini “Adli Bilişim” (Computer Forensics) olarak tanımlayabiliriz. Daha sağlıklı bir tanım yapmak gerekirse Adli Bilişim: Sayısal (Dijital) verileri elde etme, muhafaza etme ve analiz etme işlemlerinin mahkeme aşamasına kadar uygulanmasıdır.

Adli Bilişim’e bir bilişim suçu işlendiği zaman gerek duyulur. O yüzden “Bilişim Suçu” tanımını da iyi bilmemiz gerekir. Bilişim suçu; Bilgisayar, çevre birimleri, pos makinesi, cep telefonu ve benzeri teknolojik cihazlar kullanılarak işlenilen suçlar olarak tanımlanabilir. Aslında resmi olarak Bilişim suçu kavramı Türk Ceza Hukukuna ilk defa 1991 yılında 3756 sayılı Kanunla girmiştir. Bilişim Alanında Suçlar başlığı altında Türk Ceza Kanunu’nun 525 inci maddesinin (a-b-c-d) bentlerindeki düzenlemeleri yapan Yasa koyucumuzun bilişim alanı ihlallerini bilişim suçu olarak isimlendirdiğini görmekteyiz. Kanunda beş ayrı suç tipinden bahsetmek mümkündür. Bunlar sırası ile;

1-Sistemde yer alan ve sır teşkil eden bilgiyi hukuka aykırı olarak elde edip öğrenmek,
2-Başkasına zarar vermek için sistemde bulunan bilgileri kullanmak, nakletmek, çoğaltmak,
3-Başkasına zarar vermek veya kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadı ile sistemi ve unsurlarını tahrip etmek, değiştirmek, silmek, sistemin işlemesine engel olmak, yanlış biçimde işlemesini sağlamak,
4-Sistemi kullanarak kendisi veya başkası lehine hukuka aykırı yarar sağlamak, dolandırıcılık,
5-Sistemi kullanarak sahtecilik yapmaktır.

Genel olarak baktığımızda bilişim suçları ikiye ayrılır. İçeriğinde siber terörizm, tehdit taciz ve çocuk pornosu gibi ögeler bulunan suçlar şiddet içeren şuçlar olarak adlandırılır. Şiddet içermeyen suçlara ise sanal ihlal, sanal hırsızlık, sanal dolandırıcılık, sanayi casusluğu ve diğer şiddet içermeyen suçları sayabiliriz.

Yargı aşamasında kullanılacak olan bilgisayar delilleri çok narin yapıya sahiptir. Özel bir itina gösterilmezse kolaylıkla silinebilir veya tehlikeye düşebilir. Ayrıca bir delilin geçerli sayılabilmesi için 5 ayrı özelliğinin olması gerekmektedir. Bunlar;

1- Akla uygunluk ve kabul edilebilirlik
2- Gerçeklik – Doğrudan ilgili olmak
3- Tamam ve eksiksiz olmak
4- Güvenilirlik
5- İnanılabilirlik

Günümüzde bilişim ile ilişkisi olmayan suç neredeyse kalmamıştır. Artık dijital deliller sadece bilişim suçları açısından değil çocuk tacizi, uyuşturucu, cinsel saldırı ve kayıp insanlar gibi birçok olayın çözümünde de kullanılmaktadır. Dijital delilleri toplamak büyük zaman alan ve uzmanlık gerektiren bir iştir. O yüzden konunun uzmanların dışında tecrübesiz kişilerce araştırılması olası dijital delillere geri dönüşü olmayan hasar verilmesine yol açabilir.

Özetle Adli Bilişim çok hassas ve özel uzmanlık gerektiren bir konudur. Uzmanlar ne kadar eğitimli, tecrübeli ve yetenekliyse davaların sonuçlanması da kısalacaktır.

Yazımı Voltaire’in bir deyişi ile noktalıyorum. ‘Çalışmak bizi şu üç şeyden kurtarır: Can sıkıntısı, kötü alışkanlıklar, yoksulluk.’

2009 Yılının herkese mutluluk, sağlık ve huzur getirmesini temenni ederim.

Aykut Altındağ
Genel Yayın Yönetmeni
www.maxihaber.net – “Online Sektörel Gazete”

Aykut Altındağ Kimdir?
http://www.maxionline.net/aykut/aykutaltindag1.htm

Etiketler: » »
Share
2183 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

6+10 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Dışarıda Halka Açık Wi-Fi Kullanıyor musunuz?

    01 Mayıs 2022 Köşe Yazıları

    Evinizin dışında kendi mobil ağınızdan bağımsız halka açık Wi-Fi kullanıyorsanız risk altında olabilirsiniz. Burada en büyük risk veri hırsızlığına maruz kalmanızdır. Hele bir de bu WiFi ağı üzerinde oturum açtıysanız kullanacağınız verinin cinsine göre bu verilerin ve hesabınızın ele geçirilmesi an meselesidir. Halka Açık Wi-Fi Kullanırken Çok Dikkat Siber korsanlar kullandığınız internet servisinin özelliğine göre sizin oturum açarken kullandığınız şifrelere ulaşabilecekleri gibi banka bilgileriniz, özel belgeleriniz ve yaptığınız e-posta...
  • Kokoreç

    01 Mart 2022 Köşe Yazıları

    Sabit bir telefon hattına sahip olabilmek için en az 10 yıl beklerdik. Sarı jetonlar ile telefon kulübelerinde sıra bekleyerek telefon ederdik. Kaset doldurtmak için listeler hazırlar, Beta ve VHS video kasetlerden film seyrederdik. Commodore 64, Atari ve Amstrad CPC464 ilk tanıştığımız bilgisayarlardı. Odalarımızın duvarlarında Duran Duran, Madonna, Samantha Fox ve George Michael posterleri asılıydı. Bo Derek, Ornella Muti ve Ursula Andress'in filmleri, Adile Naşit'in masalları çok meşhurdu. Çernobil kazası sebebiyle ağız tadıyla çay içemediği...
  • İnternette Güvende Kalmak

    01 Ocak 2022 Köşe Yazıları

    İnternet hayatımızın vazgeçilmez bir parçası. Her gün hatırı sayılır bir zaman geçirdiğimiz internette en önemli şey güvende kalmak. İnternetin hayatımıza getirdiği kolaylıklar çok fazla olsa da bunun yanında çok fazla tehlikeye maruz kaldığımız da bir gerçek. Bu yazıda internette ne tür risklerle karşı karşıya kalacağınız ve hangi konulara dikkat etmeniz gerektiğini madde madde sıraladım. Tüm içeriği dikkatlice takip eder ve maddelere uyarsanız internette güvende kalma olasılığınız yükselir. Unutmayın ! Yüzde yüz güvenlik diye bir şey yoktur...
  • Instagram’da Nasıl Güvende Olunur?

    01 Aralık 2021 Köşe Yazıları

    "Instagram’da nasıl güvende olunur?" sorusunun aslında tek bir cevabı yok ama alınabilecek bir sürü önlem var. Bir de bilmeniz gereken bazı püf noktalar. İşte tam da bu nedenle Instagram, insanların hesaplarını güvenli tutmalarına yardımcı olmak için bazı ipuçları paylaştı. Hesaplarınızın güvenliği için umarım aşağıdaki bilgiler size yardımcı olur. Instagram Size Asla DM (Direkt Mesaj) Göndermez Kötü amaçlı hesaplar, hesap şifresi gibi hassas bilgilere erişmek için Direkt Mesaj atabilir. Hesabınızın kapatılma riski olduğunu, Instagram’ın fi...