logo

Bir İşletmenin İlk Adımları


Erkut Altındağ
erkutaltindag@gmail.com

Hayatına yeni başlayacak bir işletmenin kurucusu da olsanız, yönetici ve veya çalışanı da olsanız kalbinizden geçen tek arzu işletmenin kalıcı olabilmesi ve büyük başarılara imza atarak yüksek karlılık sağlayan bir küresel oyuncuya dönüşmesi olacaktır. Bu amaç uğruna atılması gereken adımların ne olacağının belirlenmesi belki de en kritik unsurdur. Özellikle doğru bir stratejik planlama süreci şirketin bazı çekirdek rekabet avantajlarına sahip olmasını sağlayabilir ve bir oyuncu olarak pazardaki konumunu güçlendirebilir. Doğru bir stratejik planlama süreci beraberinde markalaşma ve kurumsallaşma gibi kazanımları da getirecektir.

Türkiye’deki şirketlerin genelde aile şirketi yapısında olmalarından dolayı bazı kurumsallaşma sorunları yaşadıkları biliniyor. Yine de şirketin yapısına veya türüne bakmadan da doğru bir stratejik planlama yapabilmek mümkün. Bunun için ilk gereken doğru bir iç ve dış çevre analizi yapmak. Genelde SWOT analizi olarak da bilinen şirketin güçlü ve zayıf yönleri ile bulunduğu sektörün ve yakın dış çevresinin içerdiği fırsat ve tehditler çok iyi bir analiz sürecinden geçirilmeli ve ortaya tüm gerçekleri yansıtan doğru bir tablo çıkmalıdır. Şirketin tüm paydaşlarının yer alacağı bir çevre analizi ile birlikte sektörün tüm dinamikleri önceden tespit edilebilir. Devlet yasaları (regülasyonlar), kredi kurumları, sendikalar, rakipler ve belki de en önemli unsur olan müşterileri tanımak en önemli rekabet avantajı haline dönüşebilir.

İç ve dış çevresini doğru bir şekilde analiz eden firmanın artık önündeki yeni hedef vizyon ve misyon belirlemek olmalıdır. İşletmenin misyonu, onun var olma nedenidir. Üreteceği ürün veya hizmet her ne ise onu en iyi şekilde üretebilmesi ve bu alanda uzmanlaşması örnek gösterilebilir. Vizyon ise işletmenin gelecekte gelmek istediği nokta olarak tasvir edilebilir. Eğer özel bir teknolojimiz olsaydı ve bundan 20 sene sonrasının bir fotoğrafını çekebilseydik; bu fotoğrafta nerede ve nasıl yer almak isterdik? Örgütün yapısına uygun şekilde belirlenmiş uygun bir vizyon ve misyon ile bu doğrultuda oluşturulacak daha kısa vadeli amaç ve hedefler özellikle de dalgalı ve rekabetin yoğun yaşandığı sektörlerde rotadan sapmamak için bir yol gösterici rehber niteliğinde olacaktır. İşletmenin stratejik yönetim kapsamında oluşturduğu bu planlara uygun bir bütçe oluşturulmalı ve bütçenin nasıl kullanıldığı düzenli olarak kontrol edilmelidir. Kontrol aşamasında ise üç farklı teknik kullanılabilir. Geriye dönük kontrol bugüne kadar yapılan işlemler üzerinde gerçekleştirilirken, ileriye dönük kontrol ise geçmişte yaşanan olası hataların gelecekte tekrarlanmaması ise alınacak önlemleri kapsar. Ek olarak günümüzde “just in time” olarak da adlandırılan sıfır stoklu ve eş zamanlı üretim yapan örgüt yapıları ise eşzamanlı kontrolü tercih etmektedirler.

Porter’in Değer Zinciri adını verdiği analizde firmanın değer oluşturabilecek faaliyetleri beş grupta toplanmıştır. Bunlar iç ve dış lojistik, işlemler (süreçler), pazarlama ve satış faaliyetleri ile hizmetler olarak belirlenmiştir. Firmaların ürettikleri ürün veya hizmetler dışında ortak noktaları müşteriye olan ihtiyaçları ve bağımlılıklarıdır. Bir firmanın finansal ve büyüme başarısı da sahip olduğu müşteri sayısı ve pazar payı ile doğru orantılıdır. Müşteri sayısını arttırmak ise pazarda nitelikli ürün ve hizmet üretmekten geçmektedir. Bu üretim esnasında maliyet liderliği ya da uzmanlaşma üzerine mi gidileceği, dar ya da geniş bir pazarda faaliyet gösterileceği üst yönetim tarafından belirlenen detaylardır. Ancak hangi yöntem veya stratejik hamle seçilirse seçilsin gününüzde nitelikli işgücü olmadan bir firmanın başarıya ulaşması mümkün olmayacaktır. Özellikle de günümüzde tanıdık ya da akrabalardan personel seçimi (nepotizm) ile işgücü alımı gerçekleşen bir çok aile şirketinin temel başarısızlık nedeni budur. Satın aldığımız binlerce dolarlık bir üretim cihazının başına işini bilmeyen bir kişiyi getirdiğimizde hem şirkete hem de kişinin kariyerine olabilecek en büyük ihaneti yapmış oluruz. Bu nedenle başarının en temel anahtarı doğru nitelikteki personeli doğru pozisyonda kullanabilme başarısını göstermektir. Bunun yanında doğru strateji seçimi, finansal güç ve uygun örgüt yapısı ile birlikte başarı zaten gelecektir. Eğer tüm bunlar olduğu halde hala gelmiyorsa, üst yönetim ve yöneticiler sorgulanmaya başlanacaktır. Onlar sorgulandığında örgüt iklimi de değişecek, bu olumsuz atmosfer tüm örgüte yayılacaktır. Bu noktadan sonra da o şirketten artık bir başarı beklemek bir hayal olacaktır…

Bu makalenin hazırlanmasıda M.Porter ve K. Mirze’nin eserlerinden faydalanılmıştır.

Etiketler: » » » »
Share
5255 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

7+9 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • İklim Değişikliği, Gökdelenler ve Akıllı Şehirler

    01 Ağustos 2017 Köşe Yazıları

    İstanbul'da son iki yılda kayıtlara geçen üç önemli ani hava değişimi ve fırtına kayıt edildi. Her üçünde de ortak özellik olarak kuvvetli rüzgar ve yağış, yoğun şimşekler, kısa süreli dolu yağışı, gökyüzünün aniden kararması ve oluşan korkutucu atmosfer olarak karşımıza çıktı. Eğer dışarıda iseniz ve bu dehşet doğa olayının tam içerisinde kalmışsanız en iyi şekilde korunmak zorundasınız. Rüzgarın kuvvetinden dolayı havada uçuşan nesneler nedeniyle yara alabileceğiniz gibi, kuvvetli bir şekilde yere düşen dolu taneleri de vücudunuza ciddi zarar...
  • Facebook Babanızın Tapulu Yeri mi?

    01 Ağustos 2017 Köşe Yazıları

    Gerçekten Facebook hesabınızın kendi üzerinize tapulu bir yer olduğunu mu düşünüyorsunuz? Eğer böyle bir düşünceniz varsa bu yazının devamında anlatacaklarım sizi ilgilendiriyor olacak. Çünkü Facebook’ta ne her istediğinizi yapabilir, ne her istediğinizi söyleyebilir ne de her istediğiniz fotoğrafı paylaşabilirsiniz. Çünkü bütün bu yapacaklarınızın Facebook tarafından belirlenmiş çok sıkı kuralları vardır. Bu kurallardan bir tanesini ihlal ederseniz “babanızın tapulu yeri” olup olmadığını görürsünüz. O yüzden Facebook’u üstünüze tapulu ve her ş...
  • e-Devlet Kapısından İçeri Geçince

    01 Temmuz 2017 Köşe Yazıları

    En kısa tanımıyla e-Devlet Kapısı (turkiye.gov.tr), kamu hizmetlerine güvenli bir şekilde erişebileceğiniz bir giriş kapısıdır. "turkiye.gov.tr’yi kullanarak kamu kurumlarının sunduğu hizmetlere tek noktadan hızlı ve güvenli erişim sağlayabilirsiniz. E-Devlet kapısındaki hizmetlerden yararlanabilmek için mutlaka PTT şubelerinden e-devlet şifrenizi almak gerekir. Şifre alma oldukça basit ama 15 yaşından büyük olmak gerekiyor. e-Devlet kapısından içeri geçince aslında çok fazla şey yapabiliyorsunuz. Fakat aşağıda en fazla işinizi yarayacağını d...
  • Arayış

    01 Temmuz 2017 Köşe Yazıları

    Evrende trilyonlarca yaşanabilir gezegen olma ihtimaline rağmen, yeni dostlarımızı henüz keşfetmemiş olmamızın bir anlamı var mı? Gelişen uzay teknolojileri sayesinde uzayı gözlemleyebiliyor, yakın gezegenlere araştırma robotları gönderebiliyoruz. Elbette bunlar daha ilk adımlarımız, ancak gelişmeler oldukça umut verici olduğu için yeni bir canlı türüyle tanışma ihtimalinin olması hepimizi daha da heyecanlandırıyor. Yine de yıllar geçtikçe dünya üzerinde işler tam olarak istediğimiz gibi gitmiyor. Savaşlar, gelir dağılımındaki eşitsizlikler, çe...