logo

Bir İşletmenin İlk Adımları


Erkut Altındağ
erkutaltindag@gmail.com

Hayatına yeni başlayacak bir işletmenin kurucusu da olsanız, yönetici ve veya çalışanı da olsanız kalbinizden geçen tek arzu işletmenin kalıcı olabilmesi ve büyük başarılara imza atarak yüksek karlılık sağlayan bir küresel oyuncuya dönüşmesi olacaktır. Bu amaç uğruna atılması gereken adımların ne olacağının belirlenmesi belki de en kritik unsurdur. Özellikle doğru bir stratejik planlama süreci şirketin bazı çekirdek rekabet avantajlarına sahip olmasını sağlayabilir ve bir oyuncu olarak pazardaki konumunu güçlendirebilir. Doğru bir stratejik planlama süreci beraberinde markalaşma ve kurumsallaşma gibi kazanımları da getirecektir.

Türkiye’deki şirketlerin genelde aile şirketi yapısında olmalarından dolayı bazı kurumsallaşma sorunları yaşadıkları biliniyor. Yine de şirketin yapısına veya türüne bakmadan da doğru bir stratejik planlama yapabilmek mümkün. Bunun için ilk gereken doğru bir iç ve dış çevre analizi yapmak. Genelde SWOT analizi olarak da bilinen şirketin güçlü ve zayıf yönleri ile bulunduğu sektörün ve yakın dış çevresinin içerdiği fırsat ve tehditler çok iyi bir analiz sürecinden geçirilmeli ve ortaya tüm gerçekleri yansıtan doğru bir tablo çıkmalıdır. Şirketin tüm paydaşlarının yer alacağı bir çevre analizi ile birlikte sektörün tüm dinamikleri önceden tespit edilebilir. Devlet yasaları (regülasyonlar), kredi kurumları, sendikalar, rakipler ve belki de en önemli unsur olan müşterileri tanımak en önemli rekabet avantajı haline dönüşebilir.

İç ve dış çevresini doğru bir şekilde analiz eden firmanın artık önündeki yeni hedef vizyon ve misyon belirlemek olmalıdır. İşletmenin misyonu, onun var olma nedenidir. Üreteceği ürün veya hizmet her ne ise onu en iyi şekilde üretebilmesi ve bu alanda uzmanlaşması örnek gösterilebilir. Vizyon ise işletmenin gelecekte gelmek istediği nokta olarak tasvir edilebilir. Eğer özel bir teknolojimiz olsaydı ve bundan 20 sene sonrasının bir fotoğrafını çekebilseydik; bu fotoğrafta nerede ve nasıl yer almak isterdik? Örgütün yapısına uygun şekilde belirlenmiş uygun bir vizyon ve misyon ile bu doğrultuda oluşturulacak daha kısa vadeli amaç ve hedefler özellikle de dalgalı ve rekabetin yoğun yaşandığı sektörlerde rotadan sapmamak için bir yol gösterici rehber niteliğinde olacaktır. İşletmenin stratejik yönetim kapsamında oluşturduğu bu planlara uygun bir bütçe oluşturulmalı ve bütçenin nasıl kullanıldığı düzenli olarak kontrol edilmelidir. Kontrol aşamasında ise üç farklı teknik kullanılabilir. Geriye dönük kontrol bugüne kadar yapılan işlemler üzerinde gerçekleştirilirken, ileriye dönük kontrol ise geçmişte yaşanan olası hataların gelecekte tekrarlanmaması ise alınacak önlemleri kapsar. Ek olarak günümüzde “just in time” olarak da adlandırılan sıfır stoklu ve eş zamanlı üretim yapan örgüt yapıları ise eşzamanlı kontrolü tercih etmektedirler.

Porter’in Değer Zinciri adını verdiği analizde firmanın değer oluşturabilecek faaliyetleri beş grupta toplanmıştır. Bunlar iç ve dış lojistik, işlemler (süreçler), pazarlama ve satış faaliyetleri ile hizmetler olarak belirlenmiştir. Firmaların ürettikleri ürün veya hizmetler dışında ortak noktaları müşteriye olan ihtiyaçları ve bağımlılıklarıdır. Bir firmanın finansal ve büyüme başarısı da sahip olduğu müşteri sayısı ve pazar payı ile doğru orantılıdır. Müşteri sayısını arttırmak ise pazarda nitelikli ürün ve hizmet üretmekten geçmektedir. Bu üretim esnasında maliyet liderliği ya da uzmanlaşma üzerine mi gidileceği, dar ya da geniş bir pazarda faaliyet gösterileceği üst yönetim tarafından belirlenen detaylardır. Ancak hangi yöntem veya stratejik hamle seçilirse seçilsin gününüzde nitelikli işgücü olmadan bir firmanın başarıya ulaşması mümkün olmayacaktır. Özellikle de günümüzde tanıdık ya da akrabalardan personel seçimi (nepotizm) ile işgücü alımı gerçekleşen bir çok aile şirketinin temel başarısızlık nedeni budur. Satın aldığımız binlerce dolarlık bir üretim cihazının başına işini bilmeyen bir kişiyi getirdiğimizde hem şirkete hem de kişinin kariyerine olabilecek en büyük ihaneti yapmış oluruz. Bu nedenle başarının en temel anahtarı doğru nitelikteki personeli doğru pozisyonda kullanabilme başarısını göstermektir. Bunun yanında doğru strateji seçimi, finansal güç ve uygun örgüt yapısı ile birlikte başarı zaten gelecektir. Eğer tüm bunlar olduğu halde hala gelmiyorsa, üst yönetim ve yöneticiler sorgulanmaya başlanacaktır. Onlar sorgulandığında örgüt iklimi de değişecek, bu olumsuz atmosfer tüm örgüte yayılacaktır. Bu noktadan sonra da o şirketten artık bir başarı beklemek bir hayal olacaktır…

Bu makalenin hazırlanmasıda M.Porter ve K. Mirze’nin eserlerinden faydalanılmıştır.

Etiketler: » » » »
Share
5372 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

3+2 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Elon Musk

    01 Kasım 2017 Köşe Yazıları

    Elon Musk son dönemde gerek yaptığı yatırımlar, gerekse idealist bakış açısıyla ürettiği fikirler ile dünya tarihine damgasını vuruyor. Son 10 yılda kurduğu şirketlerin kendi endüstrilerinde liderliğe oynaması sadece şans faktörüne bağlanamaz. Yüksek vizyon, nitelikli işgücü, doğru yatırım ve finansal güç gibi birçok unsurun bir araya gelmesi ile ancak bu seviyede bir başarı sağlanabilir. Bu unsurların tamamı doğru bir simya ile harmanlandığında ortaya çıkan üretim tarzı, hiçbir rakip firmada olmayan özellikleri beraberinde getirir ve farklı bi...
  • Danışmanlar Her Şeyi Bilmezler

    01 Kasım 2017 Köşe Yazıları

    Bilişim Sektörü'nde uzmanlık alanınız ne olursa olsun Danışmanlık yapmak çok zordur. Bu Danışmanlık mesleğinin zorluğu veya işin ağırlığından değil genelde Danışmanlık yaptığınız kurum ve kişilerin çevresindeki dalkavuklardan kaynaklanan bir zorluktur. Çünkü bu kişiler kendilerinden çok daha fazla şey bilen birisine karşı hoşgörü ile değil daha çok boş yere para alan ama hiçbir işe yaramayan bir "Sülük" gözüyle bakarlar. Bu zavallı insanlar sığ beyinleriyle yaptığınız çalışmaları akılcı değerlendirmelerden çok uzaktan kötülemekten başka bir şey...
  • Teknoloji Firmalarının Geleceği

    02 Ekim 2017 Köşe Yazıları

    Hangi sektörde olursa olsun yüksek teknoloji kullanarak mal veya hizmet üreten şirketlerin tamamı sürekli risk içerisinde faaliyetlerini sürdürmektedirler. Karşılaşabilecekleri en büyük tehlike, atalettir. Diğer bir deyişle, yüksek yatırım ve teknolojik Ar-Ge ihtiyacı olan bir sektörde hareketsiz kalmak ve değişime adapte olamamak, aynı zamanda firmanın kapanmasıyla sonlanabilir. Bir başka husus, benzer şekilde değişen müşteri ihtiyaçlarını doğru şekilde tespit edip buna göre güncelleme yapamamak da bir firma için geçerli bir kapanma nedenidir....
  • Araç Muayenesinde Aklınıza Takılan Sorular

    01 Ekim 2017 Köşe Yazıları

    Aracınızın periyodik muayenesinin zamanının gelip gelmediğini öğrenmek için ruhsatınızı bir kontrol edin ve eğer muayene zamanınız yaklaştıysa yapacak bir hayli işiniz olacak demektir.  Aşağıda bu konuda aklınıza gelebilecek soruları biraraya getirmeye çalıştım. Araç Muayenesi Nedir? Araç muayenesi, trafiğe çıkan motorlu ve motorsuz araçların teknik yeterlilikte olup olmadığının muayene edilerek trafik ve yolcu güvenliği açısından kontrol ve tespit edilmesidir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 34. maddesi gereğince araç muayenesi z...