Salgının Gölgesinde…

Erkut Altındağ

erkutaltindag@gmail.com

Şubat ayının son haftası itibariyle dünyadaki elektronik cihaz üreticilerinin yaklaşık %65’i ürün siparişlerinde farklı sürelerde gecikmeler olacağını resmi olarak açıkladı. Corona Virüsü Çin’i doğrudan etkilediğinden fabrikaların geçici olarak kapanması ile ilgili her geçen gün yeni haberler geliyor. Güney Kore ve diğer komşu ülkelerde virüsün çok büyük bir hızla yayılması, şirketlerin ticari faaliyetlerini ciddi anlamda kısıtlamaya başladı. Tam anlamıyla muğlak bir çevre üzerinden planlama yapmak zorunda kalan üst düzey yöneticiler için daha zorlu kararlar almaları gereken bir dönem yaklaşıyor. Bir fabrikanın üretimini durdurma, faaliyetlere ara verme, geçici olarak işçi çıkarma gibi tüm eylemlerin farklı ve öngörülemeyen sonuçları var. Minik hatalar, şirketlerin pazar payının küçülmesine ve zarar etmesine yol açacak büyük problemlere dönüşebilir.

Elektronik Eşya Almak İçin Doğru Zaman Hangisi?

Dolar kurundaki artış, Asya kıtasındaki önemli ve yüksek hacimli fabrikaların üretimi geçici olarak durdurması, altın fiyatlarındaki yükseliş ve tüm finansal gelişmelere bakıldığında önümüzdeki birkaç ay içerisinde tüm elektronik cihazların (bilgisayar, televizyon, akıllı telefon vb.) fiyat olarak yaklaşık %15 ile %30 daha yukarıda bir seviyeye ulaşacağı muhtemel. Şu anda bile elektronik ürünlerde hafif bir fiyat artışı başladı. Küresel ve ulusal belirsizlikler bir süre daha devam ederse ithal ürünlerin tamamında bu etkiyi hissedeceğiz.

Bilgisayar parçalarında üretim süreçleri yavaşladı ve hammadde kaynağına ulaşmada bile sıkıntılar yaşanıyor. Firmalar tedarikçi veya lojistik faaliyet değişiklikleri gibi yöntemlerde ek çözümler bulmaya çalışsa da, teknolojik tüm sektörlerin birbirlerine görünmez bir ağla bağlandığı gerçeği kesin bir çözüm bulunmasına olanak sağlamıyor. Küresel bir sorun var ve herkes etkilenecek. Etkilenme düzeyi ise firmaların ne ölçüde önlem aldıkları, ne düzeyde krizlere hazırlıklı oldukları ve ne kadar proaktif davranabildikleri ile değişecek; artacak veya azalacak.

Harcama mı, Tasarruf mu?

Eğer gerçekten ihtiyacınız olan bir elektronik ürün varsa almak için doğru bir zaman olabilir. Ancak ihtiyaçlarınızı karşılayan her şeye sahipseniz ve elektronik ürünlerinizi her yıl mutlaka yenilemek gibi takıntılarınız yoksa biraz beklemek de işe yarayabilir. Yaz döneminde salgının etkisini kaybedeceği, döviz kurlarının turizm gelirleri sayesinde bir süre sakin kalacağı veya aşağı yönlü ilerleyeceği varsayımında bulunabiliriz. Ülke olarak zor bir dönemden geçiyoruz ve bir süre daha belirsizliklerin devam edeceği bir süreç yaşayacağız. Artık firmaların stok maliyetlerini azaltmak için Just in Time adı da verilen tam zamanlı üretim yöntemlerini tercih ettikleri düşünülürse, eldeki elektronik cihaz stoklarının Mart ayı içerisinde sonlanacağı tahmin ediliyor.

Corona Virüsü Hızla Yayılmaya Devam Ederse

Eğer Corona Virüsü hızla yayılmaya devam ederse çok farklı bir bahar bizi bekliyor demektir. Hatırlarsınız, yıllar önce Uzak Doğudaki Ram ve Hard Disk fabrikaları “patlamalar sebebiyle kullanılamaz hale geldi” diye çeşitli haberler çıkmıştı. Hemen akabinde tüm dünyada ve ülkemizde Ram ve Hard Disk fiyatları uçuşa geçmişti. Piyasanın tekrar normale dönmesi neredeyse 6 ayı bulmuştu.

Önümüzdeki birkaç ay boyunca fiyatların denge noktasına ulaşana kadar dalgalı seyretmesi ihtimal dahilinde. Ancak bakarsınız Corona Virüsü etkisini baharın da gelmesiyle kaybeder ve üretim tekrar normal seviyelerine dönmeye başlar. Ayrıca Ülkemiz ve barış adına güzel gelişmelerin olmasını dilediğimiz bir dönemdeyiz. Bu vesile ile Şehitlerimize Allah’tan rahmet, ailelerine de sabır ve başsağlığı diliyorum.