logo

Euro Bölgesi Krizi


Erkut Altındağ
erkutaltindag@gmail.com

1 Ocak 1999’da Avrupa Birliği’ne üye ülkelerin aldığı karar ile ortak bir para birimi kullanılmasına ilişkin özel bir anlaşma yapıldı. AB üye ülkeleri, Euro Bölgesi olarak da adlandırılan bu özel alanda resmi para birimleri olan Euro’yu kullanmaya karar verdiler. Avrupa Merkez Bankası’nın yönlendirdiği Euro Bölgesi, 2000 yılındaki krizden bu yana üye ülkelere acil kredi desteği vermeye ve daha güçlü bir ekonomik altyapı oluşturmaya sağlıyor. Avrupa Birliği üyesi olmayan ülkeler bile Euro’yu tek para birimi olarak kabul edip bu bölgeye dâhil olabiliyorlar.

Euro Bölgesi’nde yaşanan güncel krizin en önemli nedeni birçok bankanın mali yapılarının zayıf olmasına karşın borçlanmanın çok yüksek faiz oranları ile gerçekleştirilmesi. Öyle ki, hem bankaların hem de firmaların aldıkları kredi faizi, yakın gelecekte elde etmeyi düşündükleri geliri de aşabiliyor. Buna bağlı olarak ödeme güçlüğüne düşen kurumlar daha yüksek faizli kredi ile bu kredilerini kapatmaya çalışırken hem ekonomik güvenilirlik notları düşüyor, hem de ödemekte zorlanacakları bir mali yükün altında ezilmeye başlıyorlar.

Yunanistan şu anda krizden çıkmak için çabalıyor, ülkenin elindeki nakit rezervi de tükenmiş durumda. İspanya’da ise gergin bekleyiş devam ediyor; hükümetin aldığı kararlar sokakta çok sert bir şekilde eyleme dönüşebiliyor. Diğer Avrupa ülkelerine baktığımızda ise onlar da Euro Bölgesi’nde kalmanın ne kadar doğru olduğunu sorgulamaya başladılar. Tüm bu ülkeler içerisinde şu anda lider durumda gözüken ve radikal finansal kararlar almak gibi zor bir görevi üstlenen Almanya’da bile işlerin iyi gittiği söylenemez. Herkesin aklına gelen soru şu: Euro Bölgesi’ni kurmak bir hata mıydı?

Makroekonomik bir göstergeyi mikro bir değişken ile açıklamaya çalışmak ilk bakışta doğru gelmeyebilir, bununla birlikte hepimizin gözden kaçırdığı “ufak” bir detay tüm bu ekonomik çalkantıyı açıklamaya yetebiliyor. Bu detay, ülke içindeki bireylerin veya tek aileye ait şirketlerin aşırı gelir elde etmesinin arkasında gizli. Bilindiği üzere bazı sektörlerin çalışan ücretleri piyasa tarafından şekillenmektedir. Bunların başında spor, medya ve bazı üst düzey yöneticilikler gelmektedir. Ülkemizde bile birkaç milyon Euro’yu aşan Baş İcra Sorumlularının (CEO), futbolcuların ve sanatçıların gelirleri olduğu düşünüldüğünde, ekonomik dengesizliklerinin ve milli gelirin dağılımındaki eşitsizliklerin sebeplerinden birisi olarak görülmektedir.

Özellikle serbest piyasa düzeninde olması gereken sistem, girişimcilerin kendi ticari yapılarını oluşturmaları ve ülkedeki vatandaşlara istihdam sağlaması üzerine kuruludur. Ancak bu şirketlerin sayısı azaldıkça ve sadece belirli sermaye gruplarına bağlı oldukça tek bir istihdam kaynağı oluşmakta; diğer çalışanların tamamına yakın kısmı ise asgari ücret seviyesinde kazanç elde edip tek bir sermaye grubuna para akışı sağlamaktadır. Bu da klasik tabiriyle “zengini zengin eden sistem” olarak bilinmektedir. Öyle bir dünya düşünün ki, en büyük ve güçlü şirketler diğerlerini satın alarak yoluna devam ediyor; satın aldığı şirketleri de kendi belirlediği ücret düzeyinde çalıştırarak ne aç bırakıyor, ne de gerçek anlamda geçindiriyor. Aslında bu durum, gelecekte tüm şirketlerin tek bir güçlü şirket bünyesinde toplanmasıyla sonuçlanabilir.

Euro Bölgesi, çok uzun zamandır, hatta Victor Hugo’nun hayallerini süsleyen Birleşik Avrupa fikrinin ortaya çıkışından bu yana konuşulan, tartışılan ve gerçekleştirilmesi hedeflenen bir yapıydı. Ülkelerin daha güçlü bir finansal yapıya kavuşacağı hayal edilmişti; son dönemde yaşanan krizler gösterdi ki üye ülkelerin ekonomilerini sarsan bir şekle dönüştü. Belki Victor Hugo işin ekonomik boyutunu hesaba katmamıştı; ancak ortaya attığı ütopik fikir bize bir gerçeği gösteriyor; Avrupa’daki ülkeleri mali bataktan kurtarmak için artık sadece Avrupa’nın değil, tüm Dünya ülkelerinin birleşip yeni bir ekonomik sistem üretmeleri gerekiyor. Krizin henüz uğramadığı ülkeler de dâhil…

Yrd. Doç. Dr. Erkut Altındağ
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
Beykent Üniversitesi

Etiketler: » »
Share
542 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

2+1 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Dominant Ekonomiler

    01 Eylül 2017 Köşe Yazıları

    Ulusal olarak kullandığımız para biriminin Avrupa'da dörtte biri kadar değerinin olması, sadece ülkemizin değil, dominant ekonomilere sahip ülkelerin dışında kalan tüm dünya ülkeleri için geçerli olan bir durum. Benzer şekilde birçok ülkenin para birimi diğer ülkelerde on kata kadar değersizleşebiliyor. Bu durumu tersten baktığımızda ise bazı ülkelerin para birimlerinin başka ülkelerde çok yüksek bir alım gücü sağlayabildiğini görüyoruz. Özellikle gayrimenkuller konusunda Türkiye ve benzeri ülkeler tam anlamıyla bir cazibe merkezi. Çapraz kurla...
  • İnternetten Kartla Ödemeler Rekora Koşuyor

    01 Eylül 2017 Köşe Yazıları

    İnternetin ve banka - kredi kartlarının hayatımıza girmediği dönemlerde taksitle bir ürün satın almak bir hayli sıkıntılı olurdu. Her şeyden önce en az 2 kişinin size ödemeniz ile ilgili kefil olmasını istemek zorunda kalırdınız. Genelde kefiliniz olmadan da kimse size taksitle mal satmazdı. Diyelim kefili buldunuz bu sefer de size senetler imzalatılır, üzerine yapıştırılacak damga pulları aranır ve senetler bankaya verilirdi. Bir senedi ödemezseniz hemen kefilinize icra gelirdi. Peşin parası olmayanlar için çok zor ve sıkıntılı dönemlerdi Ar...
  • İklim Değişikliği, Gökdelenler ve Akıllı Şehirler

    01 Ağustos 2017 Köşe Yazıları

    İstanbul'da son iki yılda kayıtlara geçen üç önemli ani hava değişimi ve fırtına kayıt edildi. Her üçünde de ortak özellik olarak kuvvetli rüzgar ve yağış, yoğun şimşekler, kısa süreli dolu yağışı, gökyüzünün aniden kararması ve oluşan korkutucu atmosfer olarak karşımıza çıktı. Eğer dışarıda iseniz ve bu dehşet doğa olayının tam içerisinde kalmışsanız en iyi şekilde korunmak zorundasınız. Rüzgarın kuvvetinden dolayı havada uçuşan nesneler nedeniyle yara alabileceğiniz gibi, kuvvetli bir şekilde yere düşen dolu taneleri de vücudunuza ciddi zarar...
  • Facebook Babanızın Tapulu Yeri mi?

    01 Ağustos 2017 Köşe Yazıları

    Gerçekten Facebook hesabınızın kendi üzerinize tapulu bir yer olduğunu mu düşünüyorsunuz? Eğer böyle bir düşünceniz varsa bu yazının devamında anlatacaklarım sizi ilgilendiriyor olacak. Çünkü Facebook’ta ne her istediğinizi yapabilir, ne her istediğinizi söyleyebilir ne de her istediğiniz fotoğrafı paylaşabilirsiniz. Çünkü bütün bu yapacaklarınızın Facebook tarafından belirlenmiş çok sıkı kuralları vardır. Bu kurallardan bir tanesini ihlal ederseniz “babanızın tapulu yeri” olup olmadığını görürsünüz. O yüzden Facebook’u üstünüze tapulu ve her ş...